بررسی تحولات در خوانش از مفهوم «انتظار فرج» در دوران غیبت کبری

نشریه : مطالعات قرآن و حدیث

نویسنده : پديدآورنده : سید کاظم طباطبایی
پديدآورنده : حسن نقی زاده
پديدآورنده : مهدی جلالی
پديدآورنده : یونس دهقانی فارسانی

سال هفتم / شماره پیاپی 14 / صفحه 91-116

چکیده :

مسأله «انتظار فرج امام قائم» به معنای «انتظار فرج امام غائب»، یکی از مفاهیمی است که بویژه پس از آغاز دوره غیبت ‏کبری امام عصر(عج)، مورد توجه دانشمندان شیعه بوده است. اگر چه برخی گزارش‌های تاریخی از طرح مسأله «انتظار ‏فرج» در میان جامعه شیعه برای برخی ائمه پیشین نیز حکایت دارند، ‏اما بی شک این مفهوم، در دورانی که امام از میان ‏انظار غائب شدند، بیش از هر زمان دیگری مورد توجه جامعه شیعه و بخصوص دانشمندان شیعی واقع گشت. بررسی ‏گذرای منابع روایی شیعی که به نحوی به این مفهوم یا مسأله پرداخته‌اند، نشان می‌دهد که در دوره غیبت کبری، با گذر ‏زمان، تحولاتی در خوانش‏ از مفهوم «انتظار فرج» رخ نموده است. آنچه در این نوشتار به دنبال آن هستیم، در گام نخست ‏ارائه گزارشی است از این تحولات. در گام بعد خواهیم کوشید تا نشان دهیم که از چه روی چنین تحولاتی در خوانش ‏این مفهوم رخ نموده است تا به این ترتیب بتوانیم تبیینی از آنها به دست بدهیم.‏

کلیدواژه‌های مقاله :انتظار فرج؛ مهدویّت؛ غیبت؛ تحلیل گفتمان؛ خوانش