ضابطیت عمار ساباطی بر پایه بررسی تطبیقی و محتوایی

نشریه : علوم حدیث

نویسنده : پديدآورنده : سعید مهرابی
پديدآورنده : مهدی غلامعلی

چکیده :

عمار بن موسی ساباطی، از جمله راویان پرکار در منابع روایی شیعه امامیه است. وی با گزارش 228روایت از ائمه معصومین(علیهم‌السلام)، در شکل‌گیری میراث حدیثی شیعه نقش ایفا نموده است. بررسی تفصیلی روایات منقول از وی نشان می‌دهد که 211مورد از این روایات، در زمره روایات فقهی قرار می‌گیرند. با این حال، تحلیل محتوایی این دسته از روایات، حاکی از آن است که حدود یک سوم آن‌ها (70 روایت) به لحاظ محتوای فقهی، با اشکالات محتوایی مواجه است. در خصوص وثاقت عمار ساباطی، اتفاق نظر واحدی در میان علمای رجال متقدم وجود ندارد. از منظر علمای رجال، ملاک اساسی در تعیین ضابطیت یک راوی، تطابق محتوای روایات او با روایات صحیح و پذیرفته‌شده است. بر اساس این معیار، احراز ضابطیت عمار ساباطی با چالش‌هایی جدی روبرو است. پژوهش حاضر، به بررسی تطبیقی روایات عمار ساباطی با روایات صحیح در ابواب مختلف فقهی می‌پردازد. هدف از این بررسی، ارزیابی دقیق‌تر میزان انطباق روایات وی با معیارهای پذیرفته‌شده و در نهایت، ارائه قضاوتی مستند در خصوص ضابطیت وی است. نتایج حاصل نشان می‌دهد که به دلیل وجود اشکالات متعدد ناشی از فقدان ضبط کافی در روایات عمار بن موسی ساباطی، اعتماد به این روایات با احتیاط فراوان همراه است.