پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله
أتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه و آله رَجُلٌ سَيِّئُ الهَيئَةِ، فَقالَ: أ لَكَ مالٌ؟ قالَ: نَعَم مِن كُلِّ أنواعِ المالِ. قالَ: فَليُرَ عَلَيكَ؛ فَإِنَّ اللّهَ عز و جل يُحِبُّ أن يَرى أثَرَهُ عَلى عَبدِهِ حُسنا، ولايُحِبُّ البُؤسَ وَالتَّباؤُسَ.
ـ به نقل از زهير بن ابى علقمه ضُبَعى ـ :مردى با ظاهرى زشت، نزد پيامبر صلىالله عليه و آله آمد. پيامبر فرمود: «آيا مالى دارى؟». گفت: آرى؛ همهگونه مال دارم. فرمود: «پس بايد [اثرِ مال] بر تو ديده شود. هر آينه خداوند دوست مىدارد كه اثرِ [مال] خويش را بر بندهاش به نيكى بنگرد و نه تنگ دستى را دوست دارد و نه تظاهر به تنگ دستى را».
المعجم الكبير : ج5 ص273 ح5308
پایگاه حدیث نت: سعيد نصيری دانشجوی مقطع كارشناسی ارشد رشته علوم حديث، گرايش كلام و عقايد از پايان نامه خود با نام «تأثير فهم مخاطب در كيفيت صدور احاديث اعتقادی و فرآيند فهم آنها» دفاع كرد.
به گزارش پایگاه حدیث نت، مراسم دفاع از پايان نامه يك شنبه ۱۷ مهر در تالار پژوهش دانشكده علوم حديث قم و در حضور حجت الاسلام و المسلمين سيد محمود موسوی به عنوان استاد راهنما، حجت الاسلام و المسلمين آعبدالهادی مسعودی به عنوان استاد مشاور و حجت الاسلام و المسلمين رضا برنجكار به عنوان استاد داور برگزار شد.در چكيده اين پايان نامه آمده است: اثر¬گذاری فهم مخاطب، در كيفيت بيان احاديث اعتقادی توسط پيشوايان دين (عليهم السلام)، منجر به در نظر گرفتن ظرفيت ادراكی مخاطب، در فرآيند فهم احاديث می¬گردد. بنابراين هدف از تحقيق، دست¬يابی به شيوه بيان اعتقادات توسط پيشوايان مكتب اسلام (عليهم السلام) بامحوریّت نقش فهم مخاطب، و همچنين به دست¬آوردن نظامی كارآمد، برای فهم متون دينی می¬باشد. در همين راستا افزون بر بررسی متون دينی، برداشت¬ها و تحليل¬های عالمانی كه به گونه¬ای با حوزه اعتقادات، ارتباط داشته¬اند مانند محدثان، متكلمان، فيلسوفان و عارفان نيز در دامنه¬ی تحقيق، جای گرفته¬اند.در گام نخستين با بيان نمونه¬هائی از اختلاف فهم مخاطبان حديث، به اثبات اين امر پرداخته¬شده، و بعد به بررسی تأثير فهم مخاطب در كيفيت بيان معارف اعتقادی از طرف پيشوايان دين (عليهم السلام) برآمده، و در همين راستا به معرفی روش تمثيل و به كارگيری مَثَل، به عنوان يكی از بهترين شيوه¬های انتقال معانی و اعتقادات عالی به مخاطبانی كه توانائی لازم برای دست¬يابی مستقيم به قله¬های معرفتی را ندارند، اشاره شده است.نتيجه به دست¬آمده اين كه، فهم دقيق احاديث اعتقادی كه دارای شدت و ضعف بوده و گاهی مخالف يكديگرند، متوقف بر شناخت دقيقی از جايگاه و رتبه ادراكی مخاطب آن حديث، در مقام صدور می¬باشد. اما از آن¬جائی كه شناخت مخاطبان پيشوايان دين (عليهم السلام) و تعيين درجه ادراكی آن¬ها، در اين زمان امكان ندارد و از طرفی، منحصر كردن معارف اعتقادی مكتب اسلام، تنها به احاديثی كه گزارشی از آن¬ها در جوامع روائی نقل شده، صحيح نيست زيرا در همان زمان صدور، افراد دارای ادراكات برتری نيز بوده¬اند كه رواياتی از ائمه (عليهم السلام) به آنان رسيده، ولی به¬خاطر برخی از عامل¬ها مانند نهی امامان (عليهم السلام) از بيان آن احاديث به ديگران، يا نبود افراد شايسته برای پذيرش، آن احاديث منتقل نشده¬اند.بنابراين چاره¬ای از اين نيست كه به دنبال يافتن حقيقت گفتار پيشوايان دين (عليهم السلام) كه پيراسته از تقیّد به مقدار فهم مخاطب است بوده، تا با دست¬يابی به آن گوهرمعنايی، هم به شناخت دقيقی از معارف اعتقادی دست¬يافته و هم حوزه اعتقادات در مكتب اهل بيت (عليهم السلام) را به عنوان حوزه¬ای نظام¬مند، به جهانيان شناساند. به همين منظور بايستی با به¬كارگيری تمام ابزارهای ادراكی، تلاش كرده تا به اين هدف دست پيداكرد.نتيجه¬ی حاصل از تحقيق انجام¬يافته، كه در حوزه معرفتی و فرهنگی كاربرد دارد اين است كه، چون اعتقادات توسط پيشوايان دين (عليهم السلام) با ملاحظه¬ی مقدار فهم مخاطبان بيان¬گشته، برای درك حقيقت آن¬ها می¬بايستی با توجه به موضوع گزاره¬ی اعتقادی، با نگرش عقلانی و معرفتی به مجموع احاديث، دنبال دست¬يابی به گوهرمعنايیِ پيراسته از فهم مخاطبان بود، تا هم در فهم خويش از اعتقادات به خطا نرفته باشيم، و هم در مقام انتقال آن¬ها به اجتماع، با ملاحظه¬ی ظرفيت مخاطبان، به آن گوهرمعنايی لباس متناسب پوشاند.گفتنی است، هيئت داوران در پايان درجه عالی، امتياز ۱۸ را برای اين پايان نامه در نظر گرفتند.
