«براى ايرانيان، رى امروز يعنى محلى كه كنار آستانه حضرت عبدالعظيم قرار گرفته است. سالانه هزاران نفر به زيارت حضرت عبدالعظيم مى روند كه در حرم آن ناصرالدين شاه فقيد را در 1896 ميلادى (1313 ق) به قتل رساندند».
در ميان سفرنامه هايى كه نگارنده تاكنون ديده، اين سفرنامه بيشترين مطالب را درباره رى باستان آورده است و از اين نظر اهميت دارد.

ويرانه هاى رى، شهر باستانى رگا

شايد جا داشت كه ارميائى ايرانى نيز برفراز ويرانه هايى كه در 6 ميلى (حدود ده كيلومترى) جنوب شرقى تهران واقع است، نوحه سر مى داد؛ زيرا اين ويرانه ها زمانى شهر رگا يا راگس را به وجود مى آورده اند كه پايتخت ماد قديم، و يكى از كهنسال ترين مراكز تمدن ايران بوده است. آن را بزرگ مى داشتند، چون زادگاه زرتشتش مى دانستند؛ مقدس مى شمردند، چون فرشته مقرّب خدا، رافائيل ^۱ ، روزگارى در آنجا ظاهر گشته بود؛ شهرياران آن را بركشيدند؛ و فاتحان به خاك هلاكش افكندند.
اين شهر كه زمانى از شهرهاى بسيار بزرگ بود، اكنون جز مشتى ديوارهاى فروريخته، تلها، گوديها، و راه آبهاى ويران نيست، و در ميان اين ويرانه هاى قرون، آثار حيات به ندرت يافت مى شود. اگر در روى نقشه هاى جغرافيايى نامش را ذكر كنند از آن به عنوان خرابه هاى رى نام مى برند. جويندگان گنج به دنبال سكه ها و كوزه ها، پشته هاى متروك آن راكاويده اند، و دزدان آجر، ديوارهايش را ويران ساخته اند تا آجرها و مصالح ساختمانى آن را براى ساختن