پراكندگى جغرافياىِ جمعيتى شيعيان اماميه بر مبناى كتاب «نقض» - صفحه 40

مى‏گويد: «و لشكر علويان دانى كه باشد: كفشگران درِ غايش، دبّاغان آوه، و عَوّانان قم، و گَنده‏دهنان ورامين و كياكان سارى و اُرْم»، ۱ با چنين جملات بليغى پاسخ مى‏دهد:
اولاً لشگر آل مرتضى دانى كه باشد؟ شير مردان فليسان باشند و سپاهيان درِ غايش و سادات درِ زاد مهران، و جوان‏مردان درِ مصلحگاه و معتقدان درِ رشقان و ديلمان آبه، و وزيران كاشان، و تازيان و علماء قم، و سادات و شيعت قزوين، و مردان مردانه و رؤسا و مصلحان ورامين، و شبخيزان نرمين و سروهه و معتقدان خوابه، و ملوك و اسپهبدان سارى، و دليران اُرْم، و عارفان سبزوار و شجاعان و مبارزان نيشابور، و مهتران جرجان، و بزرگان دهستان، و مؤمنان جربايقان، و امينان استرآباد، نه مشتى دروغ بازى سياه قفا، ... مروانى رنگ، چون قمار بازان درِ كنده و خردزدان درِ شهرستان و كَرَه، گبريان قزوين، و اجلاف همدان، و كلان آمل و طبرستان و خران مزدقان و خربندگان ساوه، و مشبّهيان اصفاهان، و گاوان آذربيجان، و بى‏نفسان ابهر و ناكسان زنجان باشند. ۲
در حقيقت، عبد الجليل با بيان ويژگى‏هاى مردم هر ناحيه، به دفاع از شيعيان پرداخته و وجود جوان‏مردان، و سپاهيان نيك‏صفت و در نهايت، حوزه‏هاى مختلف جغرافيايى شيعيان را يادآور گشته است. او در ادامه به وجود هزاران كُرسى، منبر، مدرسه و مسجد در شهرهاى مُعظم اشاره كرده كه شيعيان در آن جا به تقرير مذهب خويش مى‏پردازند و تركان و تازيان، حضور گسترده‏اى دارند.
در اين شهرها كتب شيعه اصوليه، فراوان و بسيارى از نسخه‏هاى آن در كتاب‏خانه‏هاى مختلف سرزمين‏هاى اسلامى موجودند، از جمله اين كتاب‏خانه‏ها، كتاب‏خانه صاحبى در رى، كتاب‏خانه بزرگ در اصفهان و كتاب‏خانه بو طاهر خاتونى در ساوه است كه همه مملو از عدل خدا، مشحون از براهين توحيدى و نفى مشاركت و ردّ بر دشمنان دين مثل: فلاسفه، بواطنه، طبايعه و غُلات. ۳

1.همان، ص ۴۳۶.

2.همان، ص ۴۳۷ - ۴۳۸.

3.ر.ك: همان، ص ۱۸.

صفحه از 62