جامعه اسلامی باید بداند که اگر جریان امر به معروف و نهی از منکر در روابط اقتصادی، سیاسی و فرهنگی آنان جاری نباشد، انسانها با عقوبت الهی روبرو خواهند شد. از همین رو، حضرت تأکید فرمودند که حتماً امر به معروف و نهی از منکر کنید و بر این مسئله دقت جدی ورزید؛ زیرا اگر جامعه نسبت به معروفها و منکرها حساس نباشد، ارزش و اصالت خود را از دست میدهد. جامعهای که این فرایض در آن رواج داشته باشد، جامعهای پویا و سالم است و در مقابل، جامعهای که از این تکالیف تهی باشد، دچار خطاهای بزرگی خواهد شد.
امام باقر(ع) میفرمایند: «بدترین قوم و جامعه، جامعهای است که امر به معروف و نهی از منکر را عیب بدانند». بسیار جای تأمل است که امروزه برخی چنین ترویج میکنند که در عرصه اجتماعی، هر کس نباید به کار دیگری دخالت کند؛ در حالی که اسلام چنین نمیخواهد و بر این باور است که همگان باید در سرنوشت جامعه نقش داشته باشند و دخالت کنند.
رسالت امام حسین(ع) این بود که امر به معروف و نهی از منکر را به سطح کلان حکومتی ارتقا دهد. همانگونه که آیه شریفه میفرماید: «الَّذِينَ إِنْ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّكَاةَ وَأَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ...»؛ کسانی که به آنان قدرت و حکومت داده میشود، باید سه تکلیف اساسی را به جای آورند: نخست اقامه نماز، دوم پرداخت زکات (به معنای تنظیم درست روابط اقتصادی میان مردم) و سوم امر به معروف و نهی از منکر.
«معروف» همان ارزشهای جامعه دینی و «منکر» ضدِ این ارزشهاست. اگر این بایدها و نبایدها در جامعه اسلامی اصلاح نشوند و حساسیتها بر سر آنها باقی نماند، دین تنها به یک پوسته تهی تبدیل خواهد شد. در چنین حالتی، مردم عزاداری میکنند اما غیرت دینی ندارند، نماز میخوانند اما زیر بار سلطه و زورِ سلطهگران میروند، روزه میگیرند اما نسبت به فقرا و نیازمندان بیتفاوتاند و حج میروند اما در حقیقت به سوی توحید واقعی گام برنمیدارند.
