الرحيم» است؛ ^۱ زيرا همه سوره‏هاى قرآن به جز برائت با اين آيه آغاز مى‏شوند و شيعه معتقد است كه «بسم اللَّه الرحمن الرحيم» در هر سوره جزو آن سوره و آيه‏اى مستقل است. ^۲
اما روايت منقول از امام على عليه السلام كه در آن نخستين وحى قرآنى، آيه 151 انعام دانسته شده، ^۳از چند جهت اشكال دارد، از جمله اين كه به نقل از ابن عباس و ديگران، سوره انعام از سوره‏هايى است كه همه آن، يكجا نازل شده است. ^۴ دوم اين كه بر پايه روايت ديگرى از ابن عباس، آيه 151 از سوره انعام، مدنى است. ^۵

واپسين آيه يا آيات نازل شده ^۶

زرقانى در مناهل العرفان، در باره واپسين آيه يا آياتِ نازل شده، ده ديدگاه را نقل كرده ^۷كه مهم‏ترين آنها عبارت اند از:
1. آيه 281 از سوره بقره: بر اساس شمار زيادى از روايات، آخرين آيه‏اى كه بر پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله نازل شد (وَاتَّقُواْ يَوْمًا تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ تُوَفَّى‏ كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ؛ از روزى هراسناك باشيد كه در آن به خداوند بازگردانده مى‏شويد ، سپس به هر كسى هر چه اندوخته كاملاً داده مى‏شود ، و به آنان ستم نمى‏شود) بود كه پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله با اشاره جبرئيل آن را در ميان آيه ربا و آيه دَيْن (پس از آيه 280) از سوره بقره قرار داد و پس از آن پيامبر بيش از 21 روز و بنا بر قولى بيش از نه شب زنده نبود. ^۸