صورت حتمی و وجوبی ‌باشد، آیا واقعاً می‌توان به او نسبت داد که «شاء و فعل ازلا»؟! «شاء»، زمانی صادق است که صدور «ماسوی» از او به صورت اختیاری باشد، نه وجوبی؛ یعنی اگر بخواهد، ماسوی را ایجاد کند و اگر نخواهد، نکند.
ثانیاً، باید از این متفکران پرسید: آیا فقره دوم سخن شما، برگرفته از سخن پیشوایان معصوم علیهم السلام است و یا از ناحیه خودتان چنین می‌گویید؟! و آیا خداوند متعال از طریق وحی این مطلب را به شما خبر داده است، آن هم خلاف آن‌چه را که به پیامبرش وحی نموده و او نیز به پیشوایان معصوم علیهم السلام منتقل کرده است و آنان نیز بدون کم و زیاد، این حقایق را به موحِدان منتقل نموده‌اند؟! چگونه می‌شود که امامان معصوم علیهم السلام ازلیت ماسوی را محال بدانند، چنان‌چه در نگاه اول و دوم و بخشی از نگاه سوم که گذشت، بیان شده است؛ ولی کسانی که خود را از پیروان او می‌دانند، خلاف آن را معتقد شوند؟!^۱ ‏‏

بخش دوم (از "نگاه" سوم)

برخلاف کسانی که اراده حق تعالی را همان علم او به نظام عالم بر وجه اتم و اکمل دانسته² و معتقدند که بین این دو هیچ مغایرت ذاتی و مفهومی وجود ندارد،³ و علاوه بر اندیشمندانی که پذیرش این نظریه را مساوی انکار حقیقت اراده الله تعالی و در نتیجه، انکار کمال او دانسته‌اند،⁴ در مستندات وحیانی نیز به منظور بیان مغایرت بین علم و اراده باری‌تعالی، ادله‌ای ذکر شده که به جهت اختصار، تنها به دو نمونه اشاره می‌شود؛
1. امام‌صادق علیه السلام در جواب بکیر بن اعین که پرسید: دانش و خواست خدا دو چیزند یا یکی؟، فرمودند:
الْعِلْمُ‏ لَیْسَ‏ هُوَ الْمَشِیئَةَ أَلَا تَرَى أَنَّکَ تَقُولُ سَأَفْعَلُ کَذَا إِنْ شَاءَ الله وَ لَا تَقُولُ سَأَفْعَلُ کَذَا إِنْ عَلِمَ الله‏...؛⁵دانش، خواستن نیست. آِیا نمی‌بینی که می‌گویی: «اگر بخواهد» به زودی فلان