زيارت بزرگانى چون: شيخ بايزيد بسطامى، پير محمّد المقدسى و يا به زيارت بو بكر طاهران روند. ۱
در حقيقت، رى، شهر عظيمى است كه زادگاه سردارانى چون: شاپور رازى، بهرام چوبين و دانشمندانى چون: محمّد زكريا، امام فخر رازى و ابو الفتوح رازى بوده است. ۲ بزرگان و خاندانهاى شيعىمذهب در رى، بسيار معروف و مشهورند همچون:
يك. شيخ بو جعفر بابويه: در فضل و بزرگى به گونهاى است كه از رى تا بلاد تركستان و ايلاق، اثر علم و فضل و بركات زهد و امانت او پوشيده نيست. ۳
دو. سيّد فخر الدين شمس الإسلام الحسن: از بزرگان سادات است كه به همراه پدرش هر دو رئيس شيعه در رى بودند. ۴
سه. ابو القاسم عبدويه: فردى اصولى مذهب و شيعه كه پادشاه وقت، او را به سبب فتنه و غوغا بر دار آويخت؛ امّا پشيمان شد و او را در مقابل تربت عبد العظيم حسنى دفن كردند. ۵
چهار. سيّد زكى ابو الفتح ونكى؛ قاضى سيّد بوتراب عبّاسى؛ ابو المفاخر قزوينى؛ ابو المحاسن كياكى: هر چهار نفر از شيعيان معتقد، معتمد و مقبولال قول رى بودند. ۶
پنج. خاندان سيّد كامل نقيب؛ سيّد عماد الدين شرف؛ سيّد عماد الدين عبد العظيم حسنى قزوينى: از جمله مناقبخوانان اين سرزميناند. اينان در قطب روده، برشته نرصه، سر بليسان، مسجد عتيق، زادمهران و مصلحگاه، به مدح و منقبت پرداختند و جهاد آنان با ملحدان طوايف معلوم است. ۷
در بررسى تحوّل مذهبى در شهر رى بايد خاطر نشان ساخت كه اين تحوّل، تحوّلى تدريجى بوده كه طى هفت قرن به درازا كشيده است. اين دگرگونى،
1.نقض، ص ۶۴۴.
2.برخى از آثار بازمانده از رى قديم، ص ۴۰.
3.ر.ك: نقض، ص ۲۹، ۴۰ و ۱۹۱.
4.همان، ص ۸۳.
5.همان، ص ۱۲۱.
6.همان، ص ۵۸۴.
7.ر.ك: همان، ص ۷۴ - ۷۵، ۲۲۳ و ۲۲۶.
