ميل و رغبت به نيل و احراز اين سعادت عظما بيشتر و فزون تر است ، و از اين جاست كه از زمره شريفه فرمان فرمايان ممالك صورت و معنا ، كه مظاهر آثار جليّه ابداع و انشاء، و مكامن اسرار خفيّه «يُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ يَشَآء» ۱ اند ، جمعى كه به علوّ همّت وعزيمت و سموّ نهمت و صريمت ۲ سمت تقدّم و تفوّق داشته اند ، هماى بلند پرواز همّت والا را از محاوله استخوان ريزهاى زخارف دنيويّه بازداشته ، تحمّل اعباى امر و نهى را وسيله احقاق حقّ و ازهاق باطل ، كه مقدّمتين نتيجه صادقه خشنودى حضرت آفريدگار ـ جلّ شأنه ـ است ساخته اند .
چنانچه روايت شده كه روزى عبداللّه بن عبّاس رحمه الله ۳ داخل شد بر حضرت اميرالمؤمنين و سيّد الوصيّين ـ صلوات اللّه و سلامه عليه ـ و آن حضرت مشغول به دوختن كفش خود بود ، پس از ابن عبّاس پرسيد كه: چيست قيمت اين كفش؟ ۴ ابن عباس گفت: قيمتى نيست آن را. آن گاه آن حضرت فرمود: وَ اللّهِ ، لَهِيَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ إِمْرَتِكُمْ، إلاَّ أَنْ اُقِيمَ حَقّاً أَوْ أَدْفَعَ بَاطِلاً ۵ به خداى جلّ شأنه سوگند كه اين كفش دوست داشته تر است به سوى من از پيشوايى شما ، مگر آن كه بر پاى دارم حقّى را ، يا دفع كنم باطلى را.
و ۶ مروى است كه روزى حضرت سليمان بن داوود ـ على نبيّنا و عليهما ۷ السلام ـ بر بساطى كه جنّيان از طلا و ابريشم به جهت آن حضرت بافته بودند نشسته ، در ميان آسمان و زمين سير مى نمود ، زراعت كارى ، آن حضرت را با آن حشمت و شوكت
1.مقتبس از آيه ۲۶ سوره آل عمران است كه مى فرمايد: «تُؤْتِى الْمُلْكَ مَن تَشَآءُ وَتَنزِعُ الْمُلْكَ مِمَّن تَشَآءُ» .
2.«نهمت» و «صريمت» ، هر دو در لغت به معناى همّت و عزيمت و شهرت و آوازه بلند آمده اند. ر.ك: العين ، ج۴ ، ص۶۱ ؛ لسان العرب ، ج۱۲ ، ص۵۹۳ (نهم) ؛ و العين ، ج۷ ، ص۱۲۰ ؛ لسان العرب ، ج۱۲ ، ص۳۳۵ (صرم).
3.«الف»: ـ « رحمه الله».
4.«ب»: ـ «اين كفش».
5.«الف»: «يقيم» بدل از «اُقيم» آمده كه با هيچ يك از مصادر خبر هم خوانى ندارد. ر.ك: نهج البلاغة ، ص۷۶ ؛ شرح ابن أبي الحديد ، ج۲ ، ص۱۸۵ ؛ مجموعه ورّام ، ج۲ ، ص۹ ؛ بحار الأنوار ، ج۳۲ ، ص۷۶.
6.«ب»: ـ و.
7.«ب»: عليه.