كاملاً بعيد است كه وجود قرائت‏هاى مختلف از هر منطقه‏اى، گزارش شود. همان قرائت‏هاى صحابه پيامبر صلى اللَّه عليه و آله كه همه آنها مهر تأييد [ حضرت‏] محمّد صلى اللَّه عليه و آله را به منزله «قرائت‏هاى صحيح» كتاب الاهى به همراه داشتند. اين قرائت‏هاى مختلف، نخستين ابزارهايى بودند كه با كمك آنها آيات قرآنى به مسلمانان مناطق دوردست امپراتورى اسلامىِ روبه توسعه، منتقل شدند. متن عثمان، با رونق فزاينده و آموزش روزافزون روبه‏رو شد؛ اين متن نسبتاً به آسانى منتشر شد؛ زيرا يگانه متن قرآنى بود كه براى استفاده مسلمانان همه مناطق قرار داده شده بود و صحابه به اتّفاق آرا، تدارك آن را ستوده بودند. اين متن، حاصل تحقيقات طاقت‏فرساى گروهى بود كه زمام‏دار مسلمانان، آنها را براى اين كار، منصوب كرده بود.
پاسخ‏هاى مختلفى به اين سؤالات كه قرآن كِى و توسط چه كسى براى نخستين‏بار گردآورى شد، ارائه گرديده است. نسل‏هاى پى‏درپى، عالمان مسلمان به تجزيه و تحليل اين پاسخ‏ها پرداختند. آنان تلاش كردند اين مسأله را با فرض اين كه نه يك [ نوع‏] جمع‏آورى، بلكه چندين [ نوع‏] جمع‏آورى رخ داده است، حل كنند. امّا اين نگرش، فقط تلاشى براى ايجاد هماهنگى ميان انتساب‏هاى متعارض بود؛ زيرا بعضى از افراد، آشكارا اظهار داشتند كه ابوبكر قرآن را براى نخستين‏بار گردآورد؛ برخى ديگر، اين كار را از آنِ عمر دانستند؛ درحالى كه بقيّه افراد، معتقد بودند كه عثمان اين اقدام را انجام داد. اين دو ديدگاه را مى‏توان با ايجاد ارتباط ميان آنها، با يكديگر هماهنگ كرد؛ آن‏هم با اين فرض كه اقدام عثمان، مكمل كار محتاطانه‏اى دانسته شود كه سلفش آغاز كرده بود. نولدكه‏^۱ معتقد است اين [ تلقى‏]