است و معصومين عليهم السلام مسلمانان را از آن گرايشها برحذر داشته و از خطرات و لغزشگاههاى آن آگاه كردهاند.
بر اساس اين احاديث، يكى از بلاهاى خانمانسوز اين دوران، شيوع معصيت و گناه و علنىشدن آن در جامعه است. نمونههاى زيادى از اين چگونگى را پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله وسلمبيان كردهاند؛ از جمله:
دروغ همگانى مىشود، حريمها مورد تجاوز قرار مىگيرد، گناهان علنى مىگردد، فحشا و منكر رواج مىيابد، ثروت در ميان مردم فراوان مىشود و ثروتمندان مورد احترام قرار مىگيرند، طلاق زياد مىشود، غنا و مشروبات الكلى حلال مىشود، رباخوارى معمول مىگردد، ستم و تباهى فراوان مىشود، حرمت احكام الاهى شكسته مىشود و... . ۱
چنانكه مىبينيم، مضمون بسيارى از اين احاديث با وضعيت كنونى جامعهى بشرى كاملاً منطبق است. با توجّه به بحث قرآنى استدراج، اى بسا بسيارى از مردم بر اثر فرو رفتن در گناه و فراموشكردن ياد خدا در اين روزگار، دچار عذاب استدراج شوند، وظايف و مسؤوليتهاى دينى خود را به فراموشى سپارند، و غرق در شهوات و حرص و دنياطلبى گردند، و خود را شايستهى نعماتى بدانند كه خداوند به آنان بخشيده، غافل از اينكه خداوند با بذل نعمتهاى زياد به آنان مهلت داده و آنان را مورد امتحان قرار مىدهد، لذا در غرور و غفلت فرو مىروند. امّا براساس تذكّر قرآن، خداوند ناگهان آنان را مىگيرد و از ميان ناز و نعمت به كام عذاب فرو مىبرد. وقتى كه در غفلت مطلق به سر مىروند.
لذا مىبينيم كه در روايات، يكى از وظايف مهم شيعه در عصر غيبت را، انتظار فرج دانستهاند؛ زيرا در بيان معصومين عليهم السلام ظهور به يك امر دفعى و ناگهانى تعبير شده است؛ چنانكه پيامبر بزرگوار اسلام صلى الله عليه و آله وسلمراجع به ظهور حضرت مهدى عليه السلام فرمودهاند:
«إنّما مثله كمثل السّاعة لايأتيكم إلّا بغته.» ۲
1.كليهى عناوين از احاديث روزگار رهايى ج ۲ برگرفته شده است.
2.معجم احاديث الإمام المهدى عليه السلام ، تأليف و نشر مؤسسهى معارف اسلامى، جزء ۵ / ۱۲۶.