نقد مقاله«مقایسه نگرش شیعه به داستان قربانی ابراهیم علیه السلام با یهودیت، مسیحیت، و احادیث اهل سنّت» از منظر فایرستون - صفحه 152

حضرت اسماعیل علیه السلام آورده:

... منشأ اولیه آن در قرن دهم و ابن بابویه است. بنا بر این، انتقال نامزد قربانی شدن از اسحاق به اسماعیل، بعد از این روایت صورت گرفته. این نظریه از طریق شیوه موجود در مجموعه‌های متأخر حمایت می‌شود، مثلاً بحرانی و مجلسی _ که روایاتشان را در ذیل یک عنوان مشخص تنظیم کرده‌اند _ روایت شیعه نخستین را در این مورد _ که در آن اسحاق قربانی منتخب است و با حج مکه مرتبط _ کاملاً حفظ کرده‌اند؛ در حالی که حفظ روایت از سوی ایشان به دلیل عدم گزینش است (گذشته از این که هم در بحار الأنوار و هم در تفاسیر، به دلیل عدم بررسی دقیق روایات تفسیری، روایات قابل خدشه بسیار است)، و از سوی دیگران تنها به منظور نقل قول بوده است (که برخی از این گروه به تناقض چنین روایاتی با متن قرآن، اشاره دارند).۱

4-2-1-4. اتهام به شیعه در ابداع روایت

فایرستون در ادامه، روایت شیخ صدوق را ابداعی معرفی نموده، و بدون توجه به روایات فراوان موجود در منابع شیعی دال بر نامزد قربانی شدن حضرت اسماعیل علیه السلام و روایات فراوان موجود در منابع سنّی، در همان زمان، دال بر نامزد قربانی شدن حضرت اسحاق علیه السلام _ آن چنان که گذشت _ می‌گوید:

زمانی که مستندات اسلامی قربانی شدن اسماعیل نفوذ یافت و حکمفرما شد، روایت اسحاق رو به فراموشی گذاشت و باور نادرستی که روایت اسحاق را با شکنجه و آزار شیعه از سوی خلافت اهل سنّت مرتبط می‌کرد، از بین رفت. لذا تفسیری جدید و ابداعی، برای پر کردن خلأ ایجاد شده، رشد یافت؛ تفسیری که قربانی ابراهیمی را با شهادت حسین _ که به صورتی فجیع و با جراحاتی شدید رخ داد _ مرتبط می‌ساخت.

او به این ترتیب اعتقاد شیعی را بر پایه‌ای سست نمایش داده است.

4-2-1-5. اختصاص روایت اسحاق ـــ مکه به شیعه

از دیگر ادعاهای نویسنده آن است که:

1..‏ مراد گروهی است که بر ذبیح بودن حضرت اسماعیل علیه السلام تصریح نموده‌اند؛ از جمله: روض الجنان،‏ ج۱۶،‏ ص۲۱۲؛ الکشاف،‏ ج۴،‏ ص۵۸- ۵۹؛ مجمع البیان،‏ ج۸،‏ ص۷۰۷؛ تفسیر ابن کثیر،‏ ج۷،‏ ص۲۳ (در صفحه ۲۹ از محمّد بن کعب قرظی دلایل قرآنی را روایت می‌کند)؛ البحر المحیط،‏ ج۹،‏ ص۱۲۰؛ روح المعانی،‏ ج۱۲،‏ ص۱۲۸؛ المیزان،‏ ج۷،‏ ص۲۳۲. ‏

صفحه از 169