روایات عاشورایی مقاتل الطالبیین ابوالفرج اصفهانی در میزان نقد و بررسی - صفحه 181

6. خلط گوشه‌ای از شهادت علی اکبر با عبدالله رضیع

اصفهانی در باره شهادت علی اکبر علیه السلام آورده است:

۰.آن جوان بر صفوف دشمن حمله آورد. در خلال حملات خود، به پیش پدر باز می‏گشت و می‏گفت: بابا تشنه‏ام! حسین ‌بن‌ علی جوابش می‌داد: صبر كن ای عزیز من! هنوز روز امروز شام نشده، پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم تو را از كاسه‏های بهشت سیراب خواهد ساخت. علی ‌بن‌ حسین حملات خود را تكرار می‏كرد تا سرانجام تیری به حلقش رسید و حلقش را درید.۱

در باره این روایت نکاتی باید مدّ نظر قرار گیرد:

1. به نظر می‌رسد در این روایت با قتل عبدالله رضیع _ که به «علی ‌بن ‌حسین الأصغر» شهرت یافته _ خلط و اشتباهی صورت گرفته است؛ ‏چرا که نحوه شهادت علی اکبر علیه السلام به این سبک نبوده، بلکه منابع متقدم‌تر شهادت او را به شکلی فجیع‌تر نقل کرده‌اند که در گرماگرم این جنگ، مرة‌ بن‌ منقذ عبدی از پشت سر با نیزه بر او حمله برد و به خاكش افكند. سپاه كوفه دورش حلقه زدند و با شمشیر پاره پاره‏اش كردند.۲ قابل توجه، این که خود ابوالفرج چنین گزارشی را با سندی دیگر ثبت کرده است.۳ این در حالی است که شهادت عبدالله رضیع _ که به «علی بن ‌حسین الأصغر» مشهور است _ چنان که روایات تاریخی گزارش کرده‌اند، بدین شکل بوده که با تیری از کمان حلق این طفل دریده شده است.

2. ضمن این که سند این روایت مرسل بوده،۴ گفتنی است که راویان، روایت خود را از الفتوح ابن اعثم گرفته‌اند.۵ عبارت «در خلال حملات خود به پیش پدر باز می‏گشت و می‏گفت: تشنه‏ام بابا!...» با علم به عدم وجود آب در خیمه ناسازوار است؛ علاوه بر آن که چنین درخواستی از سوی علی اکبر علیه السلام یا هر شخص دیگری، امام را با شرمندگی رو به رو می‌کرد و این با شخصیت والای علی اکبر علیه السلام سازگار نخواهد بود. بعید نیست راویان یا

1.. مقاتل الطالبیین، ص۱۱۶.

2.. ر.ک: أنساب ‏الأشراف، ج۳، ص۲۰۰؛ الأخبار الطّوال، ص۲۵۶ و نیز، ر.ک: المنتظم، ج‏۵، ص۳۴۰؛ الكامل، ج‏۴، ص۷۴؛ البدایة و النهایة، ج‏۸، ص۱۸۵.

3.. مقاتل ‏الطالبیین، ص۱۱۵.

4.. همان، ص۱۱۶.

5.. الفتوح، ج‏۵، ص۱۱۵.

صفحه از 189