تفسيرآيات قرآن كريم،از زبان ائمّه اطهارعليهم ‏السلام در « الكافي » - صفحه 113

7. مراد از اهل ذكر در قرآن

امام باقر عليه السلام ، درباره قول خداى ـ عزّ و جلّ ـ در آيه: « «فَسْـ?لُواْ أَهْلَ الذِّكْرِ إِن كُنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ » ؛ اگر خودتان نمى دانيد، از اهل ذكر بپرسيد»، از قول پيغمبر صلى الله عليه و آله مى فرمايد:
مقصود از ذكر، من هستم و امامان، اهل ذكرند.
درباره قول خداى ـ عزّ و جلّ ـ در آيه « «وَ إِنَّهُ لَذِكْرٌ لَّكَ وَ لِقَوْمِكَ وَ سَوْفَ تُسْئلُونَ » ؛ همانا، قرآن، براى تو و قوم تو، ذكر است و به زودى از آن بازخواست مى شويد»، خود امام فرمود:
ماييم قوم او و ماييم پرسش شدگان [سؤال شوندگان].
وشاء (يكى از صحابه ائمّه) مى گويد:
به امام رضا عليه السلام عرض كردم: قربانت گردم! «اگر نمى دانيد، از اهل ذكر بپرسيد» يعنى چه؟ فرمود: «ماييم اهل ذكر و ماييم پرسش شوندگان». عرض كردم: شما، پرسش شونده و ما پرسش كننده ايم؟ فرمود: «آرى». عرض كردم: بر ماست كه از شما بپرسيم؟ فرمود: «آرى». عرض كردم: بر شماست كه به ما پاسخ دهيد؟ فرمود: «نه، اختيار با ماست، اگر خواستيم پاسخ مى دهيم و اگر نخواستيم پاسخ نمى دهيم، مگر قول خداوند: « «هَـذَا عَطَـآؤُنَا فَامْنُنْ أَوْ أَمْسِكْ بِغَيْرِ حِسَابٍ » ؛ اين است بخشش بى حساب ما؛ خواهى ببخش يا نگهدار» [را نخوانده اى].

8. كسانى كه خداوند در قرآن، آنها را عالِم ناميده است

امام باقر عليه السلام ، درباره قول خداى ـ عزّ و جلّ ـ در آيه « «هَلْ يَسْتَوِى الَّذِينَ يعْلَمُونَ وَ الَّذِينَلَا يَعْلَمُونَ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُوْلُواْ الْأَلْبَـبِ » ؛ آيا كسانى كه مى دانند، با كسانى كه نمى دانند، يكسانند؟ تنها خردمندان، ياد مى گيرند»، فرمود:
ما هستيم كسانى كه مى دانند. و آنها كه نمى دانند، دشمنان ما هستند و شيعيان ما، خردمندان اند.
ابوبصير مى گويد: امام باقر عليه السلام هنگامى كه اين آيه را قرائت مى فرمود: « «بَلْ هُوَ ءَايَـتُم بَيِّنَـتٌ فِى صُدُورِ الَّذِينَ أُوتُواْ الْعِلْمَ» ؛ بلكه قرآن، آيه هايى است روشن، در سينه كسانى كه به آنها علم داده اند»، با دست، به سينه خود، اشاره مى كرد.
امام صادق عليه السلام در مورد آيه فوق فرمود:
ايشان، ائمّه عليهم السلام هستند.
در اين باب، كلينى، رواياتى را نقل مى كند كه اهل بيت عليهم السلام ، مراد از عالمان را ائمّه معرفى كرده اند و كسانى را كه در قرآن به «عالِم مطلق» توصيف شده اند، ائمّه معصوم عليهم السلام مى دانند.

صفحه از 122