درآمد
مؤلف، اين شرح را در پاسخ به سؤال و درخواست كسى نوشته است و با «قال ـ اقول» كلام خود را آغاز مى كند. از آنجا كه از كسى نقل قول نمى كند و نام كتابى غير از الكافي را هم نمى برد، حدود زمان زندگى مؤلف را از اين راه، نمى توان تشخيص داد.
دو بيت شعر عربى در اين رساله آورده، كه از قطب جيلى (د 832ق) است. لذا مى توان گفت، شارح مربوط به بعد از اين تاريخ است.
البته خط نسخِ نسخه اين رساله، مربوط به قرون متأخرِ سيزدهم و چهاردهم هجرى است و از آنجا كه متن داراى خط خوردگى هايى است كه ممكن است از مؤلف باشد، مى توان حدس زد مؤلف مربوط به همين قرون است.
مصنف در شرح روايت، به برخى احاديث استشهاد كرده، ولى بيان وى، بيشتر رنگ فلسفى و عرفانى دارد. تنها نسخه اين اثر در كتابخانه مرحوم آية اللّه گلپايگانى رحمه اللهنگهدارى مى شود. ۱
مهدى سليمانى آشتيانى
1.فهرستگان نسخه هاى خطى حديث و علوم حديث شيعه، ج ۴، ص ۲۶۹؛ فهرست كتابخانه گلپايگانى، مخطوط، ش ۱۶۴/۶/۱۰۷۴، رساله اول مجموعه.