خطوط فكرى خود تنظيم مى كند.
الكافى ، هندسه اسلامى و اصيل ساختمان حياتى انسان و جامعه سالم است. اگر ساحت ها و لايه هاى وجودىِ انسان عاقل و تن درست را همچون دايره هاى متّحد المركزى ترسيم كنيم، درونى ترين و سازنده ترين آنها عقايد اوست كه با كسب دانش شكل مى گيرند و با تفكّر ، بارور مى شوند. عقايد در تعامل با فطرت هاى يكسان و سرشت (طينت)ها و تربيت هاى متفاوت، صفات را مى سازند. صفات ، با رنگى كه از عقايد مى گيرند ، به دو گروه بزرگ پسنديده و ناپسند تقسيم مى شوند. پس از آن ، رفتارها و اعمال ـ كه جلوه هاى ظاهرى وجودند ـ با نيروى صفات ، به راه مى افتند . سرانجام ، اندام هايى از بدن را مى بينيم كه تغييراتشان در اختيار آدمى است. حركات اعضاى بدن مى تواند خوشايند باشند يا ناخوشايند. البته اين خوشايندى و ناخوشايندى ، به فرهنگ هر قوم بستگى دارد، بى آن كه اثرى در باورها بگذارد.

M756_T2_File_5120380

به نظر مى رسد كه الكافى ، نظام شناختى و تربيتى انسان را به صورتى كه توصيف شد ، به صورت زير توضيح مى دهد. كتاب عقل و جهل و كتاب علم الكافى، مقدّمه اى است بر اين نظام انسان شناسى كه روشن مى كند ، اولاً تفاوت انسان ها با حيوانات و چهارپايان در عقل است و ثانياً انسان هايى كه به دنيا مى آيند ، اگر از نظر ذهن و حواس ـ كه راه هاى درك و در نتيجه ، ابزار تكليف اند ـ سالم باشند، لازم است به دانشى