کتابنامه

بررسی و شناخت شيوه‌های فهم حديث در حوزه حديث پژوهی امری مهم و ضروری است. از جمله مجموعه‌های حديثی، کتاب‌هايی تحت عنوان چهل حديث است که مورد توجه و اهتمام علما در طی قرن‌ها بوده و هست. مرحوم شيخ آقا بزرگ تهرانی در الذريعه بيش از هفتاد اثر را تحت همين عنوان معرفی کرده است؛ از جمله آنها اربعين شيخ بهايی است که در سده دهم هجری به خامه اين عالم وارسته ذوفنون به رشته تحرير درآمده است. اين مجموعه حديثی، با حجم کم آن، در بردارنده مطالب بسيار ارزنده در موضوعات گوناگون است؛ بيان معناي واژگان، ضبط دقيق کلمات موجود در حديث، تحليل و تفسير محتوای حديث با استفاده از آيات قرآن کريم و احاديث ديگر، بيان نکات صرفی و نحوی و بلاغی که در موارد متعددی متفاوت با آن چيزی است که در کتاب‌های ديگر بيان شده است و نيز حلّ تعارض احاديث از ويژگی های برجسته اين کتاب است که در اين پژوهش به ذکر نمونه‌هايی از هر يک از موارد ياد شده، می پردازيم.