يك . قواعد عام

در اين قسمت ، اصول و قواعدى مورد تأمل و پژوهش قرار مى گيرد كه در فهم تمامى احاديث يا بيشتر آن كاربرد دارد .
1 . يافتن معناى واژه ها و ساختارها در زمان صدور حديث .
2 . توجه به كليه روايات يك موضوع و جستجو از خاص ، عام ، مقيد و . . . .
3 . تفسير حديث در كنار اصول و قواعد مسلّم دينى .
بدين معنا كه گرچه حديثى از جهت سند ، صحيح (به تعبير مصطلح) باشد ، اما بايد با قواعد مسلّم دين سازگار باشد وگرنه قابل پذيرش نيست ، مگر با تأويل .
4 . نقل به معنا .
نقل به معنا در احاديث ، امرى رايج و عُقلايى است و پيشوايان دينى نيز آن را تاييد و امضا كرده اند . پذيرفتن اين امر ، لوازمى در استنباط و فهم حديث دارد كه مع الأسف كمتر بدان توجه مى شود .
5 . مرز جمود و تعدّى در الفاظ حديث .
بخشى از اختلاف نظر فقيهان به اين بر مى گردد كه يك واژه نزد فقيهى مَثَل و نمونه است و مى توان حكمش را تعميم داد و فقيه ديگر بدان خصوصيّت داده و تعدى از آن مورد را روا نمى بيند . مانند : «رجل» در بسيارى از احاديث يا واژه «سيف» در احاديث اجراى قصاص و واژه «شطرنج» در احاديث قمار و . . . .
آيا اين امور را مى توان ضابطه مند كرد و حريمى برايش قايل شد؟
6 . تعارض احاديث :
الف . تعريف و تحديد تعارض .
ب . زمينه هاى تعارض از قبيل : معارضه با قرآن ، سنّت ، عقل ، علوم تجربى و عُرفيات .