(22)
سفرنامه فرد ريچاردز ۱
1926م / 1305 ش
فرد ريچاردز تنها در چند سطر به توصيف بقاياى شهر رى كه «وقتى پايتخت ماد قديم بوده و زمانى يك ميليون جمعيت داشته» پرداخته است. او از روى تپه هاى خاكى بقاياى شهر رى، «گنبد طلايى زيارتگاه حضرت عبدالعظيم يا «شهر بست» را مى بيند، همان شهرى كه ناصرالدين شاه در آن به قتل رسيد و خونش را به گردن بهايى ها انداختند».
به تقريب در 5/4 كيلومترى تهران در بالاى يك جاده بسيار بد و نفرت انگيز، كه حتى از جاده هاى بيرون شهر مشهد بدتر است، يك كوه خاكى است كه بقاياى شهر رى يا «راگا» پايتخت ماد قديم است و زمانى يك ميليون تن جمعيت داشت. اين تپه هاى خاكى وقتى، محل كاوش گردآورندگان كنجكاو مجموعه هاى اشياء عتيق بوده است.
اكنون كاوش اين تپه ها براى يافتن سكه و كاشى و غيره از طرف دولت ممنوع شده است. از اين تپه هاى خاكى گنبد طلايى زيارتگاه حضرت عبدالعظيم يا «شهرِ بست» كه ناصرالدين شاه در آن به قتل رسيد و خونش را به گردن بهاييها انداختند ديده مى شود.
1.سفرنامه ريچاردز، فرد ريچاردز، ترجمه مهين دخت صبا، چاپ دوم، تهران، علمى فرهنگى، ۱۳۷۹، ص ۳۴۷.