شيوه هاي جمع و تأويل اخبار در تهذيب الأحكام - صفحه 46

اين روايت با رواياتى كه لزوم اعاده نماز را در صورت بقاى وقت، مورد تأكيد قرار مى دهد، در تعارض است، لذا شيخ طوسى چنين اظهار نظر مى كند:
لأن الوجه فى هذا الخبر، حال الخوف و الضرورة. ۱
* در باب «قبله و تشخيص آن»، رواياتى مى گويد كه هرگاه تشخيص قبله ميسور نبود، به جهات أربع، نماز بخوانيد. ۲ و رواياتى به اجتهاد و تلاش براى يافتن قبله امر مى كند. ۳ مرحوم شيخ (ره) نماز خواندن به جهات أربع را در حال اختيار و تلاش جهت دستيابى به قبله را مربوط به حال اضطرار مى داند. ۴
* در باب «ذكر سجده و ركوع»، ابتدا رواياتى دالّ بر مكفى بودن يك ذكر نقل مى كند ۵ و سپس احاديثى كه گفتن سه ذكر را لازم دانسته، مى آورد. ۶
او تنافى موجود ميان اخبار را اين گونه برطرف كرده است:
مكفى بودن يك ذكر در حال اضطرار است و اما در حال اختيار، بايد سه ذكر گفته شود. ۷
* در باب «تظليل مُحرم (زير سايه قرار گرفتن) و عدم جواز آن براى مردان»، رواياتى دالّ بر ترخيص آن براى زنان وارد شده، اما روايتى تظليل را براى مردان نيز تجويز كرده است:

۰.... عن جميل بن درّاج، عن أبى عبدالله، قال: «لا بأس بالظلال للنساءو قد رُخّص فيه للرّجال». ۸

1.همان.

2.همان، ج ۲، ص ۹۴ ۸۴، ح ۴۴۱و ۵۴۱ .

3.همان، ح ۸۴۱و ۶۴۱.

4.همان، ج ۲، ص ۱۸، ح ۵۸۲ ۱۸۲ .

5.همان، ج ۲، ص ۵۸، ح ۹۹۲ ۷۹۲ .

6.همان، ج ۵، ص ۹۴۳، ح ۴۷ ۱ .

صفحه از 56