شيوه هاي جمع و تأويل اخبار در تهذيب الأحكام - صفحه 42

تثويب است . وى در تأييد اين حمل، رواياتى مى آورد. ۱
* در همين كتاب، راوى از امام (ع) در مورد مردى كه نماز فريضه مى خواند سؤال مى كند كه آيا مى تواند جهر در قرائت نداشته باشد. امام (ع) مى فرمايد: «إن شاءجَهَر و إن شاءلم يفعل». ۲ با اين بيان، نمازگزار مخير است.
مرحوم شيخ(ره) مى فرمايد:
اين روايت موافق قول عامه است و ما بر طبق آن رفتار نمى كنيم. ۳
* در همين كتاب، باب «نماز عيدين» ،دو روايت وارد شده كه تكبيرات را در ركعت اول، قبل از قرائت و در ركعت دوم، بعد از قرائت مى داند. ۴
مرحوم شيخ اين روايت را بر تقيه حمل كرده است؛ زيرا موافق مذهب عامه است و بنا بر عقيده اماميه، تكبيرات در هر دو ركعت بعد از قرائت است. ۵
* در كتاب وصايا راوى از امام(ع) درباره شخص مريضى سؤال مى كند كه اعتراف مى كند به يكى از وارثان بدهى دارد، امام مى فرمايد: «لا تجوز وصية لوارث و لا اعتراف ۶ ؛ وصيت براى وارث جايز نيست و اعتراف وى پذيرفته نيست».
مرحوم شيخ اين روايت را نيز حمل بر تقيه كرده است؛ زيرا موافق قول عامه است. ۷

ب. باب حمل بر تقيه در كنار وجوه ديگر

* در باب «صفة الوضوء»، در مورد مسح سر، روايتى وارد شده كه با فقه اماميه سازگار نيست:
و أما ما رواه سعد، عن أحمد بن محمد، عن أحمد بن محمد، عن محمد بن

1.همان.

2.همان، ذيل ح ۲۲۱ و ۲۲.

3.همان، ج ۲، ص ۱۷۲، ح ۶۳۶.

4.همان، ج ۳، ص ۱۴۲، ح ۲۸۴ و ۲۸۵.

5.همان، ج ۹، ص ۲۳۴، ح ۱۴۱.

صفحه از 56