درجه‏ای دور از دسترس دیگران برساند. همچنین خدا می‏دانسته است که جز او، کسی این امر را فرمان‌بردار نیست و در علم خداوند این گونه بوده است که هیچ یک از تکالیف دیگر مردمان، در لطف به پایه این تکلیف نمی‏رسد. از همین رو، با وجود علم پیش گفته، علی علیه السلام خویشتن را به هلاکت نیفکنده و بر خود باری نیفکنده که از نظر عقلی قبیح باشد.^۱
علم به باطن و درون افراد از دیگر علومی است که مفید آن را برای امام لازم نمی‏داند.^۲ موضع‌گیری وی در قبال سرچشمه‏های علم امام نیز مؤیّد این نکته است؛ چه در آنجا هم دیدیم که توسّم و تفرّس را به عنوان منبع علم امام نمی‏پذیرد و چون علّت را نپذیرد، پذیرش معلول هم وجهی ندارد؛ امّا اذعان دارد که ائمه از درون برخی از افراد آگاه بوده‏اند.^۳ به تعبیر دیگر، انعقاد ظهور پاره‏ای از روایات دالّ بر علم امام به باطن را قبول می‏کند و می‏پذیرد که این علم ظهور و بروزی خارجی و واقعی یافته است، امّا دقیقاً مشابه آنچه که در علم به آینده دیدیم، بر آن نیست که از مجموع این روایات بتوان بر وجود علم امام به درون تمامی بندگان خداوند، استدلال کرد. به دیگر سخن، این علم را به صورت موجبه جزئیه می‏پذیرند و قابلیّت تسرّی آن به تمامی احوال و اوقات امام را ردّ می‏کنند. کاربرد این روایات را هم در اثبات امامت ایشان و مطیع گرداندان مردمان می‏دانند.^۴ شاهد این مطلب نقل مصادیق باطن خوانی امام در آثار حدیثی شیخ مفید^۵ است که این علم را جزء علوم خارق العاده و دلیل و معجزی برای اثبات حقانیّت امام می‏داند و کاملاً توجّه دارد که بر اساس مبانی کلامی خویش آن را جزء ویژگی‏های امام و در عرض علوم ضروری برای مقام امامت ذکر نکند.
نگره مفید در باره «منابع علم امام» نیز در مطالعات حدیثی او اثر گذار بوده است. چنان که دیدیم، او در باره صدور حدیث «اتَّقُوا فِرَاسَةَ الْمُؤْمِنِ، فَإِنَّهُ یَنْظُرُ بِنُورِ اللَّه» چند و چون‏هایی داشت. با این حال، با تلاشی مؤمنانه می‏کوشد تا آن را با وجود اشکال صدوری‌اش حمل