اخلاق پژوهش، مانع اساسی «انتحال» است

به گزارش پایگاه حدیث نت، حجت الاسلام و المسلمین «سید حسن اسلامی اردکانی»، در کارگاه علمی «اخلاق پژوهش و سرقت علمی» که روز چهارشنبه ۶ آذرماه با حضور جمعی از استادان و دانشجویان دانشگاه قرآن و حدیث برگزار شد، افزود: هر چه درباره پدیده ضداخلاقی سرقت علمی و انتحال آثار دیگران بحث شود کم است.
وی بیان داشت: پژوهش فرایندی برای کشف و گسترش حقیقت و واقعیت است و در پژوهش ما با نوباوری و فعالیت کاوش گرایانه انسانی مواجه هستیم و این فعالیت ارادی ـ انسانی مانند هرفعالیت دیگری دچار کاستی و خطا می شود و ما ملزم به رعایت ضوابط اخلاقی در فرایند پژوهش هستیم.
استاد دانشگاه قران و حدیث خاطر نشان کرد: یکی از مسائل اساسی در اخلاق پژوهش بحث انتحال است و با وجود اینکه اخلاق پژوهش یک ضرورت اساسی برای فعالیت های پژوهشی است اما به صورت جامع بررسی نشده و پژوهشگران با مباحث اخلاقی ناظر بر پژوهش آشنا نیستند.
حجت الاسلام «اسلامی اردکانی»، تصریح کرد: بیشتر کتاب های روش تحقیق را بررسی کرده ام و از میان ۸۰ کتاب تحقیق شده، حدود ۱۰ کتاب به بررسی اخلاق پژوهش پرداخته بودند ، اما به شکل نظام مند، اخلاق پژوهش را در فرایند پژوهش موشکافی نکرده بودند.
وی اظهار داشت: در مقام پژوهش سه وظیفه داریم، به میراث برجای مانده از سنت بی تفاوت نباشیم؛ استفاده درست از سنت علمی موجود، نقادی میراث علمی(بحث اخلاق نقد).
استاد دانشگاه قران و حدیث در ادامه افزود: در سطح جهان شاهد حساسیت روزافزون نسبت به انتحال هستیم وغیر اخلاقی بودن انتحال در طول تاریخ با سرشت بشر عجین بوده است.
حجت الاسلام «اسلامی اردکانی»، با اشاره به بخشی از آیه ۸۵ سوره هود که می فرماید: «وَلاَ تَبْخَسُواْ النَّاسَ أَشْيَاءهُمْ» ادامه داد: کسی حق ندارد اموال دیگری را به خود نسبت دهد، حتی در گذشته نیز سنتی به نام سنت استناد دقیق بوده است و طبق این سنت آثار دیگران محترم شمرده شده است.
وی ادامه داد: در گذشته اهل دقت، مانند سیدبن طاووس، با اشاره به منبع مورد بحث در نوشتار خویش، حق امانت داری را بجا آورده اند.
استاد دانشگاه قران و حدیث، تاکید کرد: می توان شش دیدگاه در خصوص سرقت علمی و ادبی داشت: دیدگاه نص گرا، پیامدگرا، وظیفه گرا، فضیلت گرا، حق گرا و خود گرا.
حجت الاسلام «اسلامی اردکانی»، اظهار کرد: انتحال تابع تفاوت فرهنگی و جهانی است و بحث های جهانی در سنت فرهنگ و علمی معنا پیدا نمی کند. وی به ذکر نمونه هایی از این دست اشاره کرد.
گفتنی است، جلسه اول کارگاه علمی «اخلاق پژوهش و سرقت علمی» روز چهارشنبه ۶ آذرماه به همت معاونت پژوهشی و با حضور جمعی از استادان و دانشجویان دانشگاه قرآن و حدیث در سالن جلسات این دانشگاه برگزار شد.
یاداوری می شود، جلسه دوم این کارگاه علمی، ساعت ۱۳ روز چهارشنبه ۱۳ آذرماه در دانشگاه قرآن و حدیث قم برگزار می شود.