در پایان تذکر یک نکته، خالی از فایده نیست؛ شیخطوسی در رجال مینویسد: «غیاثبنکلّوب بن فیهس البجلی، روی عنه الصفار»؛۱ اما نقل حدیث صفّار از غیاث، در هیچ سند و طریقی ثابت نشده است، بلکه در تمامی اسانید، حسنبنموسی خشاب (استاد صفّار) از غیاثبنکلّوب نقل میکند؛ مگر دو سند: یکی در ثوابالاعمال و دیگری در تهذیبالاحکام. البته هر دو این سند دارای غرابت هستند. روایت ثوابالاعمال چنین است:
حَدَّثَنِی مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ الصَّفَّارِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُوسَى الْخَشَّابِ عَنْ عَبْدِالله بْنِ جَبَلَةَ عَنْ غِیَاثِ بْنِ کَلُّوبٍ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِیعَبْدِالله علیه السلام ....۲
واسطهشدنِ عبدالله بن جبله بین خشاب و غیاث، بسیار غریب است، زیرا عبدالله بن جبله در هیچ سندی از غیاث نقل حدیث نمیکند، بلکه این دو نام حتی در یک سند واقع نشدهاند.
روایت تهذیب نیز اینچنین است:
الصَّفَّارُ عَنْ یَعْقُوبَ بْنِ یَزِیدَ عَنْ غِیَاثِ بْنِ کَلُّوبٍ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ جَعْفَرٍ علیه السلام أَنَّ رَسُولَالله صلی الله علیه وآله قَال....۳
غرابت این سند از آن جهت است که روایتکردن یعقوببنیزید از غیاث بن کلوب، در هیچ سندی غیر از این سند، دیده نشده است.
نتیجه
بیهیچ تردیدی، عامیبودن غیاث بن کلوب از هیچ پشتوانه استواری برخوردار نیست، بلکه مجموع اطلاعات نشان از امامیبودن و وثاقت وی دارد.
1.. رجالالطوسی، ص۴۳۵، ش۶۲۳۳.
2.. ر.ک: ثوابالاعمال، ص۵۷، ح۱.
3.. ر.ک: تهذیبالأحکام، ج۹، ص۳۳۷، ح۱۳۴۷.
