نقد و باز خواني نظريه پالايش منابع حديثي معتبر از روايات تقيه‌اي - صفحه 153

نگاه کن؛ از بین آن دو، خبر موافق با عامه را رها کن و خبر مخالف آنها ‏‏را بگیر.
و نیز برخی روایات دیگر۱
آیة الله سیستانی می‌گوید:
رجوع به این دسته از اخبار، با چشم پوشی از ابهامات سندی برخی چون مرفوعه زراره، بر وجود اخباری که به عنوان تقیه صادر شده، در کتب احادیث فعلی ما، دلالت ندارد.
دوم. اخباری که دستور به اخذ مخالف اهل سنت می‏‏دهد با این تعلیل که رشد در مخالفت با آنان است؛ مانند: مقبوله عمر بن حنظله که حضرت علیه السلام در ضمن آن چنین فرمودند:
...ینظر فما وافق حکمه حکم الکتاب و السنة و خالف العامة، فیوخذ به.‏‏.. ماخالف العامه ففیه الرشاد..۲.
نظر شود آن خبری که حکم آن با حکم قرآن کریم و سنت موافق است و نیز مخالف اهل سنت است اخذ می‏‏شود... زیرا آن چه که مخالف اهل سنت باشد، در او رشد است...
در مراد از کلمه «رشد» گفته شده گاه این کلمه مقابل «شر» می‏‏آید و گاه در قبال «غی» که فرض اول به معنای خیر و صلاح است و در فرض دوم، به معنای هدایت و رسیدن به حق است. و ادعا شده که رشد در این حدیث در معنای دوم ظهور دارد و این حدیث بر وجود اخبار متعارض در عصر امام علیه السلام هم دلالت ندارد، چه رسد به زمان ما؛ زیرا در سؤال راوی فقط وجود اخبار این چنینی را فرض نموده است و حضرت بر اساس این فرض‏‏ پاسخ فرمودند.
سوم. اخباری که دستور به اخذ مخالف با اهل سنت را بدون ذکر تعارض روایات داده‌اند؛ مانند روایت ابی اسحق که در آن آمده است:

1.مانند روایت احتجاج طبرسی که چنین است: «...خذ بما فیه خلاف العامه. » الاحتجاج، ج۲، ص۱۰۹.

2.وسائل الشیعه، ج۱۸، ص۷۵، حدیث اول. در این حدیث عمر بن حنظله توثیق نشده و لکن فقها این حدیث را به دلایلی پذیرفته‌اند. از این رو، به مقبوله عمر بن حنظله معروف شده است.

صفحه از 156