پراكندگى جغرافياىِ جمعيتى شيعيان اماميه بر مبناى كتاب «نقض» - صفحه 46

تنهايى همانند سيصد نويسنده است. در باره او نوشته‏اند كه شخصى بلندمرتبه، حافظ احاديث و آگاه و بينا نسبت به اخبار بود و در آخر اين كه او را علّامه و پادشاه ناميده‏اند. ۱
در مجموع، وجود سادات، نقبا، وزرا و خاندان‏هاى بزرگ، از ويژگى‏هاى اين شهر كهن است كه همواره در رشد و گسترش تشيّع، نقش به سزايى داشته‏اند.

2. كاشان‏

شهرى نامور و كهن‏ساز در مرز كوير ۲ كه ابنيه آن مانند ساختمان‏هاى قم، غالباً از خشت است. جغرافى‏نويسان قديم عرب، آن را به صورت «قاشان» نوشته‏اند. ۳ در ولايتش حدود هجده پاره ده است كه اكثرشان حكيم‏وضع و لطيف‏طبع اند. ۴ اين شهر در مشرق‏زمين به ساختن يك نوع آجر معروف به كاشى يا كاشانى معروف است و اين نام در حال حاضر بر آجرهاى آبى و سبزى كه براى آراستن مساجد به كار مى‏رود، اطلاق مى‏شود. همچنين، كاسه‏هاى سبزرنگ زيباى آن‏جا به ديگر سرزمين‏ها صادر مى‏گردد. ۵
در ذكر مذهب اين مردم، تمامى منابع به شيعه بودن آنان اشاره كرده‏اند و اهالى كاشان را تماماً شيعه اماميه مى‏دانند. اين شهر با تأثيرپذيرى از قم و هم‏زمان با آن، از اوّلين مراكز شيعه در ايران محسوب مى‏شود. ۶
كاشان هميشه به نور شريعت و به زينت اسلام مشهور بوده و داراى مدارسى بزرگ و اوقافى است. و مدرّسانى چون سيّد امام ضياءالدين ابو الرضا فضل اللَّه بن على الحسنى كه در بلاد اسلام معروف به علم و زهد است، در اين سرزمين حضور داشتند. فقها، علما، مؤذنان و قاضيانى چون: ابو على طوسى و فرزندانش، جمال ابو الفتوح و قاضى خطير ابو منصور، از بزرگان كاشان هستند.
همچنين عمارت مشهد امام زاده على بن محمّد بن الباقر در باركرز يا باركرسب

1.ر.ك: همان، ص ۱۳۴.

2.أحسن التقاسيم فى معرفة الأقاليم، ص ۵۸۱.

3.مسالك و ممالك، ص ۲۰۲.

4.نزهة القلوب، ص ۷۴.

5.معجم البلدان، ج ۱، ص ۱۹۸.

صفحه از 62