بن‏ مايه‏ هاى قرآنى عبد الجليل رازى در «نقض» - صفحه 87

گزارش كرديم كه آگاهى وى از قلمروهاى فهم قرآن و تفكيك مرزهاى آنها از همديگر در مقام فهم قرآن را نشان مى‏دهند.

د. بهره‏ورى از علوم قرآن

آگاهى از داده‏هاى علوم قرآنى، تأثير زيادى در فهم و تفسير آيات دارد و همان طورى كه در بخش دوم مقاله آمد، رازى، آگاهى‏هاى خوبى از علوم قرآنى داشته و در تفسير آيات از آنها بهره جسته است. توجّه رازى به كاربرد علوم قرآن در تفسير، به روش تفسيرى وى، ويژگى خاصى بخشيده است.

ه. تفسير تطبيقى‏

گزارش آراى تفسيرى اهل سنّت و مقايسه آن با آراى مفسّران شيعى، از جمله ويژگى‏هاى روش تفسيرى رازى است. براى نمونه، در ردّ ادّعاى نويسنده بعض فضائح الروافض كه گفته است برخى از عالمان شيعه به امامت على عليه السلام و قائم عليه السلام ايمان نداشتند، چنين مى‏نويسد:
همه بزرگانِ اصحاب و اجلّاى تابعين و مفسّران و ... به دين اهل البيت اعتقاد داشته‏اند و بر ايشان ثنا گفته تا ثعلبى سنّى امام لقب، در تفسير خود مى‏آورد در تفسير اين آيه كه (لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدّينِ كُلِّهِ)۱ مى‏گويد: ... .۲
نمونه‏هاى ديگرى از اين دست نيز وجود دارد.۳ گاهى نيز به آراى تفسيرى برخى از صحابه و تابعيان استناد جسته است. براى مثال، از سعيد بن جبير نقل مى‏كند كه مراد از آيه (مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ)۴ على عليه السلام و فاطمه عليها السلام اند، (بَيْنَهُما بَرْزَخٌ)۵ مصطفى صلى اللَّه عليه و آله است و مقصود از (اللُّؤْلُؤُ وَ الْمَرْجانُ)،۶حسن عليه السلام و حسين عليه السلام هستند.۷

1.سوره توبه، آيه ۳۳.

2.نقض، ص ۲۳۸.

3.ر.ك: همان، ص ۷۳ و ۱۸۱.

4.سوره الرحمان، آيه ۱۹.

5.سوره الرحمان، آيه ۲۰.

6.سوره الرحمان، آيه ۲۲.

7.ر.ك: نقض، ص ۲۴۴ - ۲۴۵.

صفحه از 98