ط. تفاوت جهاد و تهلكه
رازى، بين جهاد و تهلكه، تفاوت قائل است و جنگهاى امام على عليه السلام را موضوعاً از تهلكه خارج مىداند. وى در معناى آيه (لا تُلْقُوا بِأَيديكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ وَ أَحْسِنُوا إِنَّ اللَّهَ يحِبُّ الْمُحْسِنينَ)۱ مىنويسد:
تهلكه، آن جا استعمال كنند كه بى فرمان خداى و رسول كنند.۲
رازى با تبيين اين معنا از تهلكه، حمله علوى به قلعهاى بيش از هزار مرد را از موضوع تهلكه خارج دانسته است؛ چون اقدام علوى به دستور رسول خدا بوده است. ۳در ادامه، نمونههايى از شبيه اين اقدامات را در داستانهاى انبياى پيشين مثال زده است:
اگر از قرآن، قصّه موسى و هارون خوانده بودى كه دو شخص، با اند هزار آدمى برفتند و دعوت كردند و موسى تنها به چهل حاجب گاه، در شد كه هر جاى شيرى خفته بود و ده مرد ايستاده و تهلكه نبود، و قصّه لوط پيغامبر كه سالها در زمين موتفكات چگونه دعوت مىكرد و هر يك از انبيا را به اوّل حالتِ بعثت همين بوده است. پس اگر على را خداى تعالى و رسول به قومى بسيار فرستند، آن تهلكه نباشد تا اين آيه از قرآن بر خواند و از تفسير بداند.۴
همچنين در جاى ديگر در پاسخ به ادّعاى صاحب بعض فضائح الروافض كه گفته است:«زَهره حَويّه شهرى مىستد به خوزستان متعذّر شد گفت: مرا بر سپرى نهيد و بر سر نيزهها بر باروى شهر نهيد. چنان كردند و او به تنها شهر بستد»، با استناد به آيه تهلكه گفته است:
... امّا پندارى اين جا روا باشد به بركات عاص و وقّاص و آن جا به بركت مصطفى و نيروى جبرئيل و قرآن و مردانگى مرتضى مجوز نباشد و در عقل و عرف، مستحيل باشد و آن معنى از شيعت از محالات و ترهات باشد؛ امّا
