بودند فرمود: نخستين شخصى كه اكنون بر شما وارد شود مردى از اهل بهشت است، چون اين سخن را از آن بزرگوار شنيدند، گروهى از ايشان برخاسته و بيرون رفتند، و هر يك از آنان قصد داشت كه سريع تر مراجعت نمايد تا خود نخستين وارد شونده باشد و در نتيجه بهشتى گردد پيغمبر صلى الله عليه و آله به نيت آنان پى برد، و به باقى مانده اصحابش كه نزد وى بودند فرمود: بزودى چند تن بر شما وارد مى شوند كه از جهت زودتر رسيدن در حال سبقت از يكديگرند، پس هر كدام از آنان كه مرا به خروج «آذار» مژده دهد اهل بهشت است. سپس آنان كه بيرون رفته بودند بازگشتند و ابوذر نيز همراهشان بود، آنگاه پيامبر صلى الله عليه و آلهبه ايشان فرمود: ما اكنون در كداميك از ماه هاى رومى بسر مى بريم؟ ابوذر گفت: يا رسول اللّه آذار به پايان رسيده است. پيامبر صلى الله عليه و آلهفرمود: اى اباذر آن را مى دانستم وليكن دوست داشتم قوم من بفهمند كه تو مردى از اهل بهشت مى باشى.
قبل از شناخت سبب و زمينه صدور روايت چنين به نظر مى رسيد كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله از پايان يافتن ماه آذار (صفر) خشنود است و گويى ماه صفر ماه نحسى است. (شايد تلقى برخى از نحوست ماه صفر ريشه در چنين احاديثى داشته باشد) در حالى كه با شناخت سبب صدور حديث، روشن شد كه مقصود حقيقى حديث معرفى شخصيت ابوذر است. بنابراين با شناخت زمينه و سبب صدور برخى احاديث مراد واقعى گوينده آن كشف مى شود.

مثال دوم: حديث برابرى عمره رمضان با حج

۰.قال رسول اللّه :فان عمرة فى شهر رمضان تعدل حجة ^۱ ؛

۰.پيامبر اكرم فرمود:همانا عمره در ماه رمضان با حج تمتع برابر است.

عموميت اين حديث و باور كردن برابرى ميان عمره و حج براى برخى مشكل بوده ، لذا حديث را بر امام صادق عرضه مى كند و امام با استناد به زمينه صدور حديث آن را مخصوص شخص خاصى مى داند نه همه افراد.
عن وليد بى صبيح انه قال: قلت لابى عبداللّه عليه السلام: بلغنا ان عمره فى شهر رمضان تعدل حجة فقال عليه السلام: انما كان ذلك فى امراة وعدها رسول اللّه صلى الله عليه و آله فقال لها: اعتمرى شهر رمضان فهى لك حجة؛^۲وليد صبيح مى گويد: به امام صادق عليه السلام گفتم: روايتى به ما رسيده كه عمره در ماه رمضان با حج برابر است، حضرت فرمود: آن روايت درباره زنى است كه پيامبر خدا به او وعده داده بود پس به او فرمود: در ماه رمضان عمره انجام بده و اين براى تو به منزله حج است.
از متن حديث كاملاً آشكار است كه با شناخت و بررسى زمينه صدور، مدلول حديث، اشاره به مورد خاص دارد؛ ولى اگر از زمينه آن بى اطلاع، بوديم از ظاهر حديث مفهومى عام را مى فهميديم؛ بنابراين آگاهى از زمينه هاى صدور برخى احاديث موجب تخصيص يافتن