باز زند.۱ اگر آنان ایمان آورند و پرهیزگار شوند، خداوند گناهانشان را میآمرزد و آنان را به بوستانهای پر نعمت در میآورد.۲ فراخوانی اهل كتاب به اسلام در بسیاری از آیههای دیگر نیز یافتنی است.۳
نكوهش اهل كتاب در صورت سرپیچی از اسلام
در آیههای بسیاری، اهل كتاب به دلیل اسلام نیاوردن و سرپیچی از فرمان رسول الله صلی الله علیه و آله نكوهش و توبیخ شدهاند. روشن است كه اگر پیروی از دین آنان روا باشد، قرآن نباید آنان را، از آن رو كه بر دین خویش ماندهاند، سرزنش كند:
(وَ لَقَدْ أَنْزَلْنَا إِلَیكَ آیاتٍ بَیناتٍ وَ مَا یكْفُرُ بِها إِلَّا الْفَاسِقُونَ * أَوَكُلَّما عَاهَدُوا عَهْداً نَّبَذَهُ فَرِیقٌ مِّنْهُمْ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا یؤْمِنُونَ * وَ لَمَّا جَاءَهُمْ رَسُولٌ مِّنْ عِنْدِ اللهِ مُصَدِّقٌ لِّمَا مَعَهُمْ نَبَذَ فَرِیقٌ مِّنَ الَّذِینَ أُوتُوا الْكِتابَ كِتابَ اللهِ وَراءَ ظُهُورِهِمْ كَأَنَّهُمْ لا یعْلَمُونَ)۴؛ و همانا بر تو آیاتى روشن فرو فرستادیم و جز فاسقان [كسى] آنها را انكار نمیكند * و مگر نه این بود كه [یهود] هر گاه پیمانى بستند گروهى از ایشان آن را دور افكندند؟ بلكه [حقیقت این است كه] بیشترشان ایمان نمیآورند * و آنگاه كه فرستادهاى از جانب خداوند برایشان آمد _ كه آن چه را با آنان بود تصدیق میداشت _ گروهى از اهل كتاب، كتاب خدا را پشت سر افكندند؛ چنانكه گویى [از آن هیچ] نمیدانند» .
قرآن به اهل كتاب خرده میگیرد كه از چه رو كسی را كه ایمان آورده است از راه خدا باز میدارند و با آن كه به راستی آن راه گواهاند ناراستش میشمارند۵ و به مؤمنان اجازه داده است تا با بیایمانان اهل كتاب، كه سركشی میكنند و از دین حق پیروی نمیكنند، كارزار كنند تا آنگاه كه آنان جزیه دهند.۶
1.. «مردم مدینه و بادیهنشینانِ پیرامونشان را نَرَسد كه از [فرمان] پیامبر خدا سر باز زنند و جان خود را عزیزتر از جانِ او بدانند؛ چرا كه هیچ تشنگى و رنج و گرسنگیاى در راه خدا به آنان نمىرسد و در هیچ مكانى كه كافران را به خشم مىآورد قدم نمىگذارند و از دشمنى غنیمتى به دست نمىآورند، مگر این كه به سبب آن، عمل صالحى براى آنان [در كارنامهشان] نوشته مىشود؛ زیرا خدا پاداش نیكوكاران را ضایع نمىكند» (توبه/۱۲۰).
2.. «و اگر اهل كتاب ایمان آورده و پرهیزگارى كرده بودند، قطعاً گناهانشان را مىزدودیم و آنان را به بوستانهاى پرنعمت در مىآوردیم» (مائده/۶۵).
3.. از جمله ر. ک: بقره/۴۱، ۴۳، ۹۱، ۱۳۶، ۱۳۷ و ۱۴۵؛ آلعمران/۶۱؛ نساء/۴۶ و ۱۵۳؛ مائده/۸۱؛ انعام/۹۱؛ اعراف/۱۵۶؛ شوری/۱۳ و ۱۴.
4.بقره، ۹۹ _ ۱۰۱
5.. «بگو: «اى اهل كتاب، چرا كسى را كه ایمان آورده است از راه خدا باز مىدارید و آن [راه] را كج مىشمارید، با آن كه خود [به راستىِ آن] گواهید؟ و خدا از آن چه مىكنید غافل نیست» (آلعمران/۹۹).
6.. «با كسانى از اهل كتاب كه به خدا و روز بازپسین ایمان نمىآورند و آن چه را خدا و فرستادهاش حرام گردانیدهاند حرام نمىدارند و متدیّن به دین حق نمىگردند، كارزار كنید تا با [كمالِ] خوارى به دست خود جزیه دهند» (توبه/۲۹).