منبع : دانشنامه امام حسین(ع)، ج 1، ص 329 - 337
علی اوسط ، امام زین العابدین علیه السلام

علی اوسط ، امام زین العابدین علیه السلام

امام چهارم شیعیان

دومین فرزند پسر امام حسین علیه السلام نیز علی نام داشت و به دلیل این که او میان علی اکبر و علی اصغر قرار داشت ، علی اوسط (وَسَطی) نیز نامیده شده است .

 ایشان چهارمین امام از امامان دوازده گانه اهل بیت علیهم السلام است که پس از شهادت پدرش به مقام امامت ، نائل آمد و امامت در نسل او امتداد یافت .

 مشهورترین کنیه های ایشان ، ابو الحسن ، [۱] و مشهورترین القاب ایشان ، زین العابدین ، سید العابدین [۲] و سجّاد است . [۳]

 مادر وی ، شهربانو دختر یزدگرد است .

 قول مشهور ، سال ولادت ایشان را سال ۳۸ هجری می داند که بر پایه آن در کربلا ، ۲۳ ساله بوده است . [۴] اقوال دیگر ، عبارت اند از : سال ۳۷ هجری ، [۵] سال ۳۶ هجری ، [۶] در زمان جنگ جمل [۷] و سال ۳۳ هجری . [۸]

 روز ولادت ایشان ، روز جمعه [۹] ، پنجم شعبان [۱۰] ، گزارش شده است .

 ایشان ، با فاطمه ، امّ عبد اللّه دختر امام حسن علیه السلام ، ازدواج کرد و دارای سه فرزند به نام های حسین ، محمّد (امام باقر علیه السلام ) و عبد اللّه شد . [۱۱]

 ایشان ، در ۵۷ یا ۵۸ سالگی ، در روز دوازدهم [۱۲] یا بیست و پنجم محرّم [۱۳] سال ۹۴ [۱۴] یا ۹۵ هجری [۱۵] به وسیله ولید بن عبدالملک ، مسموم شد و به شهادت رسید .

 امام زین العابدین علیه السلام ، در قبرستان بقیع ، در کنار قبر عمویش امام حسن علیه السلام به خاک سپرده شد .

 

[۱] كنيه وى را ابو محمّد هم گفته اند . در برخى مصادر ، كنيه هاى ديگرى ، مانند : ابو الحسين ، ابو بكر ، ابو القاسم و ابو عبد اللّه آمده است .

[۲] در تذكرة الخواص آمده است : پيامبر صلى الله عليه و آله او را «سيّد العابدين» ناميد.

[۳] براى ايشان لقب هاى ديگرى نيز آمده است ، مانند : زكى ، امين و ذو ثفنات .

[۴] در الطبقات الكبرى ، وى ۲۳ يا ۲۴ ساله شمرده شده است .

[۵] در برخى نقل ها با عبارت «گفته شده است» آمده.

[۶] البته با تعبير «گفته شده است» آمده .

[۷] اين قول : در سر سلسلة العلويّة ، از ابن جرير طبرى نقل شده است .

[۸] در الحدائق الوردية آمده : «دو سال مانده به پايان خلافت عثمان به دنيا آمده است» كه با توجّه به اين ديدگاه ، عمر ايشان ، ۲۸ سال مى شود ، در حالى كه چنين سنّى ، براى على اكبر گفته شده است .

[۹] در المناقب ابن شهر آشوب آمده است : «روز پنج شنبه و گفته شده : روز يكشنبه».

[۱۰] نقل هاى ديگرى هم آمده است مانند: نهم شعبان و پانزدهم جمادى آخر .

[۱۱] در لباب الأنساب ، از فرزند ديگرى به نام حسن نيز نام برده شده است.

[۱۲] در إعلام الورى روز وفات ايشان ، «شنبه» ذكر شده است .

[۱۳] اقوال ديگرى هم آمده است: دهم محرم، هجدهم يا نوزدهم محرم، و ۲۴ ربيع اوّل .

[۱۴] در تذكرة الخواصّ آمده : صحيح ترين قول ، اين است ؛ زيرا اين سال ، به جهت درگذشت فقيهان بسيار در آن ، «سال فقيهان» نام گذارى شده است .

[۱۵] در برخى كتاب ها ، سال وفات ايشان ، ۹۲ ، ۹۹ و ۱۰۰ هجرى ذكر شده است .