المؤمن

عنوان کتاب : المؤمن
محقق، مصحح :
تاریخ وفات : قرن 3

معرفى اجمالى‏

المؤمن تاليف حسين بن سعيد اهوازى مى‏باشد. نام ديگر كتاب بنا به فرمايش شيخ آقا بزرگ،« ابتلاء المؤمن» يا« ما يبتلى به المؤمن» است.

مولف، يكى از شخصيت‏هاى بزرگ شيعه در قرن سوم هجرى و يكى از ياران امام رضا و امام جواد و امام هادى عليهم السلام مى‏باشد.

موضوع‏

موضوع اين كتاب صفات و خصوصيات انسان مؤمن است.

انگيزه نگارش‏

ائمه عليهم السلام عموماً تحت نظر حكومت‏هاى ستمگر به سر مى‏بردند و روات شيعه نقش بسيار مهمى را در رساندن سخنان و دستورات ائمه به مردم عهده‏دار بودند.

مؤلف اين كتاب، حسين بن سعيد اهوازى نيز يكى از شخصيتهاى مشهور و يكى از ياران نزديك سه امام معصوم بود كه نقش مهمى را با تأليفات خود در اين راه به انجام رساند. او با كتب خويش مردم و علماى دوران خود و آيندگان را از بركت سخنان گهربار ائمه معصومين عليهم السلام و آب گواراى چشمه زلال معارف محمد و آل محمد صلوات الله عليهم بهره‏مند ساخت.

سخن صاحب الذريعه‏

شيخ آقا بزرگ تهرانى در الذريعه مى‏فرمايد:

« كتاب المؤمن نوشته حسين بن سعيد اهوازى، از اصحاب امام رضا و امام جواد و امام هادى عليهم السلام مى‏باشد. وى با مشاركت برادرش حسن بن سعيد ۳۰ كتاب تأليف كرده است كه اين كتاب يكى از آنها است. اين كتاب از اصول اوليه روايى مى‏باشد كه در اين زمان موجود است و نام ديگر آن« ابتلاء المؤمن» يا« ما يبتلى به المؤمن» مى‏باشد.

سخن علامه مجلسى‏

علامه مجلسى درباره اين كتاب مى‏فرمايد:

« كتاب المؤمن نوشته محدث بزرگ و شيخ مورد اطمينان حسين بن سعيد اهوازى است. جلالت و اعتبار مؤلف اين كتاب ما را از بحث درباره اعتبار آن بى‏نياز مى‏سازد.»

اعتبار كتاب‏

اين كتاب يكى از ۳۰ كتابى است كه حسين بن سعيد به رشته تحرير در آورده است.

كتاب‏هاى حسين بن سعيد به حدى از درجه اعتبار و شهرت بوده‏اند كه علماى رجال كتابهاى ديگر روات شيعه را به اين كتابها تشبيه مى‏كردند.

كتاب المؤمن يكى از اصول معتبر روايى و يكى از اصول اوليه شيعه به شمار مى‏آيد و از زمان نگارش پيوسته مورد توجه علما و فقهاى شيعه قرار داشته است.

بسيارى از مجموعه‏هاى بزرگ روايى شيعه از اين كتاب روايت نقل كرده و اين كتاب را يكى از مصادر معتبر خود قرار داده، به آن استناد جسته‏اند؛ از جمله:« الكافي» و« من لا يحضره الفقيه» و« المحاسن» و« بحار الأنوار».

تعداد احاديث‏

كتاب حاضر شامل ۲۰۱ حديث مى‏باشد كه در ضمن ۸ باب مطرح گرديده است.

عناوين كتاب‏

از جمله موضوعات بحث شده در اين كتاب مى‏توان به:

۱- سختى‏هايى كه در اين دنيا براى انسان مؤمن بوجود مى‏آيد

۲- كرامات و پاداش مؤمنين‏

۳- برادرى مؤمنان با هم‏

۴- حق مؤمن بر برادر خود

۵- پاداش يارى برادر مؤمن‏

۶- ديدار و عيادت مؤمن‏

۷- پاداش خدمت به برادر مؤمن‏

۸- رعايت احترام برادر مؤمن‏

و... اشاره نمود.