تازه هاى نشر

به كوشش: صادق حائرى جم

ثلاثيات الكلينى و قرب الإسناد
امين ترمس عاملى (چاپ اوّل: قم، مؤسسه فرهنگى دارالحديث، 1417هـ.ق) 445ص.
كتاب شريف كافى تأليف ابوجعفر محمد بن يعقوب كلينى (م329هـ) و قرب الإسناد اثر ابوعباس عبداللّه بن جعفر حميرى قمى (م304هـ) گنجينه پرخير و بركتى هستند كه كريمانه خوان نعمت را بر تشنگان معارف اهل بيت(ع) گسترانيده اند و چه بسيار فقيهان و محققانى كه از آن بهره ها برده اند، و پژوهشهاى قابل توجه ـ و گاه تكرارى ـ درباره آنها صورت گرفته است، از جمله كتاب ثلاثيات الكلينى و قرب الإسناد، تاليف امين ترمس عاملى.
مؤلف در مقدمه صد وبيست و هفت صفحه اى و در سه فصل به مباحث ذيل پرداخته است:
فصل اوّل: سند و اسناد، تعريف و مراتب آن…
فصل دوم: اصطلاح ثلاثيات و منشأ آن؛ ثلاثيات نزد عامه (ثلاثيات بخارى، مسلم، ترمذى، نسائى، ابوداود، ابن ماجه، شافعى، احمد بن حنبل، دارمى، ابو داود طيالسى،
 

 ابن حميد و طبرانى)؛ ثلاثيات نزد خاصه (ثلاثيات كلينى، حكمتهاى ثلاثه، ثلاثيات سند وثلاثيات متن).
فصل سوم: مؤلف در اين فصل با اشاره به اينكه راويان در هر طبقه از روايات ثلاثه كلينى، متعدد هستند، راويان را به سه طبقه تقسيم مى كند: مشايخ كلينى، مشايخ مشايخ كلينى، اصحاب امام صادق(ع)، و سپس به ترجمه ثقة الاسلام كلينى و راويان مى پردازد: طبقه اوّل: 6 راوى؛ طبقه دوم: 9 راوى؛ طبقه سوم: 12 راوى.
مؤلف در پايان مقدمه به شيوه و ترتيب احاديث كتاب نسخه هايى كه از آن استفاده شده، اشاره مى كند. وى روايات را به سه بخش تقسيم مى كند: 1 ـ رواياتى كه حكم به ثلاثى بودن آنها مى كنيم؛ (135 روايت)؛ 2 ـ رواياتى كه ثلاثى بودن آنها محتمل است (14 روايت)؛ 3 ـ رواياتى كه ظاهر آن در كتاب كافى مطبوع، ثلاثى است ولى در واقع چنين نيست (18 روايت).
كتاب با ده فهرست به پايان مى رسد.

صحيح الاحاديث القدسيّة
عصام الدين الصبابطى، (قاهره، دار الحديث، 1997م) 384ص.
در مقدمه به كلماتى پيرامون حديث قدسى از قبيل: تعريف حديث قدسى، كتاب هايى كه در اين زمينه نوشته شده، فرق بين حديث قدسى و قرآن پرداخته است.
مباحث كتاب در نوزده فصل تنظيم شده كه هر يك داراى ابوابى مى باشد.
پس از هر حديث سه جهت را مورد بحث قرار مى دهد:

1 ـ بررسى صحت حديث و ذكر مصادر؛
2 ـ شرح لغات مشكل و غريب؛
 

3 ـ نقل اقوال اهل سنت درباره حديث.
پايان بخش كتاب، دو فهرست اطراف الحديث و فهرست موضوعات است.

الجوع
تأليف: ابى بكر عبداللّه بن محمد (ابن ابى الدنيا) (م281هـ)، تحقيق: محمد خير رمضان يوسف(چاپ اوّل: بيروت، دار ابن حزم 1997م) 266ص.
در اين اثر 320 حديث تحت عنوان كلى «جوع» گرد آمده است. محقق، در پى نوشتِ كتاب، پژوهش هايى درباره رجال سند و احاديث، شرح لغات مشكل، و بررسى موارد اختلاف نسخ ارائه داده است.
پايان بخش كتاب فهرست هاى ده گانه است.

الصبر والثواب عليه
ابى بكر عبدالله بن محمد (ابن ابى الدنيا) (م 281هـ) تحقيق: محمد خير رمضان يوسف، (چاپ اوّل: بيروت، دار ابن حزم، 1997م) 194ص.
196 حديث تحت عنوان كلى «الصبر والثواب عليه» در اين كتاب گرد آمده، كه چون قابل موضوع بندى نبوده ـ به گفته محقق ـ همه را تحت يك موضوع آورده است.
محقق در پى نوشتِ كتاب به مباحث رجالى، سندى، شرح لغات مشكل، بررسى موارد اختلاف نسخ پرداخته و در پايان ده عنوان فهرست آورده است.
 

صفة النار
ابى بكر عبدالله بن محمد (ابن ابى الدنيا) (م 281هـ) تحقيق: محمد خير رمضان يوسف، (چاپ اوّل: بيروت، دار ابن حزم، 1997م) 214ص.
كتاب در بردارنده 262 حديث درباره جهنم و عذاب اهل دوزخ، كه محقق آنها را در ده عنوان آورده، النعوذ باللّه من النار، ابواب جهنم، صفة جهنم و سعتها، جبال النار و اوديتها، مقامع اهل النار…، الحميم والصديد…، الحيّات والعقارب، تلفح وجوههم…، الوان العذاب، بكاء اهل النار، محقق در پى نوشت كتاب، به بحث هاى رجالى، سندى، اختلاف نسخ احاديث و شرح لغات مشكل پرداخته است. در پايان، هشت عنوان فهرست مى آورد.

الحج والعمرة فى الكتاب والسنّة
محمّد رى شهرى (چاپ اوّل: قم، مؤسسه فرهنگى دار الحديث، 1376هـ.ش) 404ص.
حجّ، از عظيم ترين فرايض الهى و ميثاقى بين عبد و خداست كه دو بعد فردى و اجتماعى دارد. پرداختن به جنبه هاى علمى ـ پژوهشى اين همايش بزرگ مسلمين، امرى صواب و بس ضرورى است. كتاب الحج و العمرة فى الكتاب والسنّة كوششى است فروتنانه در آستانه قرآن و سنّت كه به حج و مسائل پيرامون آن از منظر قرآن كريم و احاديثى كه از شيعه و اهل سنّت روايت شده است، مى نگرد والبته كمتر به مسائل فقهى حج مى پردازد.
اين اثر بعد از مقدمه ومدخل در سه بخش «مكّه مكرّمه»، «حج» و «مدينه منوّره» تنظيم شده است.
 

برخى از عناوين بخش اوّل عبارتند از: نامها، برترى، خصايص، حدود و آداب مكه (فصل اوّل)؛ برترى، حدود و آداب مسجد الحرام (فصل دوم)؛ نامها و برترى خانه خدا، ساخت و تجديد بناى كعبه و سرگذشت آن (فصل سوم)؛ مقام ابراهيم، حجر الاسود، حجر اسماعيل، حطيم، ملتزم، مستجار، ركن يمانى، زمزم، مدفن انبيا و پوشش كعبه (فصل چهارم).
بعضى از مباحث بخش دوم از اين قرارند: وجوب حجّ و شرايط آن، حكمت، فضل، و ثواب و آثار حجّ (فصل اوّل)؛ تحذير تارك حجّ و تحذير از تعطيلى آن (فصل دوم)؛ فرايض حج، واجبات عمرة تمتّع و حجّ تمتّع (فصل سوم)؛ آنچه قبل از حج و در موسم حج و بعد از مناسك و بعد از رجوع از حجّ سزاوار انجام دادن است (فصل چهارم)؛ برائت از مشركان، انبيا و حجّ، حجّ پيامبر (فصل پنجم)؛ فضل عمره و فضل آن در ماههاى رجب و رمضان، عمره مفرده درماههاى حج، عمره هاى پيامبر (فصل ششم).
برخى ديگر از مطالب كتاب كه در بخش سوم آمده چنين است: نامها، برترى، خصايص و آداب مدينه، ساخت، حدود، فضل و آداب مسجد النبى (فصل اوّل)؛ زيارت نبى(ص) و ثواب و ادب آن، شفاعت پيامبر(ص) براى زائر مزار پيامبر (فصل دوم)؛ زيارت فاطمه(س) و ثواب و ادب آن، مدفن فاطمه ـ س ـ (فصل سوم)؛ زيارت ائمه(ع)، ثواب و ادب آن (فصل چهارم)؛ زيارت قبور شهدا (فصل پنجم).
در اين اثر هفت نقشه به مناسبت آمده است و بحثهاى مفيدى تحت عناوين: فايده، بيان، تنبيه، شده است. كتاب در پايان داراى هفت فهرست است.
 

تهذيب الاحكام
شيخ الطائفه ابوجعفر محمد بن حسن بن على طوسى، تحقيق و تصحيح: على اكبر غفّارى (چاپ اوّل: تهران، نشر صدوق، 1376هـ.ش) 10 جلد.
تهذيب الاحكام از كتب حديثى معتبر شيعه و يكى از كتب اربعه است كه تمام ابواب فقه را در بردارد و تاكنون بارها تحقيق و منتشر شده است. محقق محترم در اين تصحيح علاوه بر توضيحات مفيد و تفسير لغت هاى مشكل و نقل بزرگان شيعه، شماره صفحه هاى تهذيب الاحكام چاپ دار صعب ـ دارالتعارف را نيز در حاشيه آورده است.
مصحح همچنين كتاب را با چند نسخه مقابله كرده است؛ از جمله: نسخه دو جلدى چاپ سنگى در سال 1316هـ.ق به خط ابوطالب محمد موسوى؛ نسخه ده جلدى چاپ نجف اشرف؛ نسخه تصحيح شده خطى در دو جلد كه در سال 1087هـ.ق به خط عبدالواحد بن محمد بن امين شيرازى نوشته شده است؛ نسخه تصحيح شده خطى در دو جلد به خط قنبرعلى قارى بن سليمان نائى كه جلد اوّل در سال 1050هـ.ق و جلد دوم در سال 1057هـ.ق نوشته شده است؛ نسخه اى كه تاريخ نگارش آن از چهار نسخه قبلى قديمى تر است.