|
كار پژوهش و تحقيق در زمينه حديث و علوم
مربوط به آن، وظيفه اى است كه بر عهده اين
مركز مى باشد. مركز تحقيقات علوم حديث، در
جهت تحقق اين اهداف، فعاليت مى كند:
يك . پژوهش و تحقيق در علوم وابسته به حديث
با هدف دفاع از سنّت و پالايش احاديث؛
دو . تبيين و ترويج معارف حديثى؛
سه . تدوين كتب حديثى؛
چهار . تربيت محققان در حوزه هاى مختلف
علوم حديث.
اين مركز در جهت رسيدن به اهداف خود، در
قالب شش گروه پژوهشى فعاليت مى كند. شرح
وظايف هر يك از اين گروه ها به اختصار در
ذيل مى آيد.
1 . گروه موسوعه نگارى
اين گروه در جهت يارى رساندن به تحقيقات
كاربردى و تسهيل دستيابى به جوامع روايى
و موسوعه ها يا مجموعه هاى گسترده حديث،
تشكيل شده است و اهداف ذيل را پى مى گيرد:
يك . تدوين مجموعه هاى روايى با موضوعات
خاص و عام از احاديث همه فرق اسلامى؛
دو . بسترسازى براى فعاليت هاى افراد و
گروه هاى مستقل در جهت نشر حديث؛
سه . تهيه شناسنامه احاديث؛
چهار . تسهيل دستيابى به احاديث مورد نظر
در جوامع روايى.
گروه موسوعه نگارى، باسابقه ترين بخش
مركز است. يكى از طرح هاى عظيم اين گروه،
تدوين موسوعة ميزان الحكمة است كه تا
كنون بخش ها(كتاب ها)ى مستقلى از آن منتشر
و به فارسى ترجمه شده است. از طرح هاى بزرگ
ديگرى كه توسط اين گروه به انجام رسيده،
تدوين موسوعة الامام على عليه السّلام فى
الكتاب والسنة والتاريخ است كه در سيزده
مجلد عرضه شده است.
2 . گروه احيا و تصحيح
از آن جا كه زحمات تأليف بسيارى از كتب
حديثى و علوم وابسته به آن را گذشتگان بر
خود هموار كرده اند و آثار بسيارى از
ايشان به صورت مخطوط دور از قابل دسترس
مانده است، اين گروه، وظيفه احيا و تصحيح
آثار گذشتگان را به شيوه علمى و فنّى به
عهده دارد. گروه احيا و تصحيح، اهداف ذيل
را دنبال مى كند:
يك . شناسايى و طبقه بندى آثار حديثى و
علوم حديث؛
دو . تصحيح و تحقيق و احياى آثار حديثى و
علوم حديث؛
سه . همكارى با پژوهشگران در تصحيح متون
حديثى و معجم نگارى.
يكى از طرحهاى بزرگ اين گروه، تدوين
«فهرستگان نسخه هاى خطى حديث و علوم حديث
شيعه» است. اين فهرستگان در آينده اى
نزديك در قالب كتاب و نرم افزار عرضه
خواهد شد. همچنين انتشار مستمر مجموعه
دفترهاى ميراث حديث شيعه نيز از فعاليت
هاى اين گروه به شمار مى رود.
3 . گروه ترجمه و تدوين
بنا به ضرورت انتقال و نشر معارف حديثى در
ميان اقشار مختلف و ايجاد گذرگاهى براى
رسيدن به سرچشمه هاى حديث، گروه ترجمه و
تدوين، شكل يافته است. اين گروه، هدف هاى
ذيل را پى گيرى مى كند:
يك . ترجمه متون حديثى به فارسى و ديگر
زبان ها بر اساس نياز؛
دو . ساده سازى متون و تدوين متون حديثى
جهت مخاطبان مختلف؛
سه . تهيه مجموعه هايى بر اساس معارف
حديثى جهت مخاطبان مختلف؛
چهار . آموزش نيروهاى كارآمد در عرصه
ترجمه حديث و تدوين متون بر اساس معارف
حديثى.
برخى از آثارى كه در اين گروه ترجمه شده
اند، عبارت اند از: خردگرايى در قرآن و
حديث؛ علم و حكمت در قرآن و حديث، اهل بيت
در قرآن و حديث و ... . همچنين ترجمه برخى از
آثار تدوين شده دراين مركز، به زبان هاى
انگليسى، اردو و ... در دست اقدام است.
انتشار نشريه حديثى تربيتىِ زندگى (ويژه
جوانان) نيز از ديگر فعاليت هاى اين گروه
به شمار مى رود.
4 . گروه رجال
از آن جا كه اكثر رواياتْ غير متواترند و
صدورشان قطعى نيست، لازم است قبل از
استناد به حديث، اطمينان از صدور آن حاصل
شود. از مهم ترين راه هاى وثوق به صدور
احاديث، بررسى ناقلان و رجال حديث است.
گروه رجال در اين راستا اهداف ذيل را
دنبال مى كند:
يك . بازشناسى منابع اصيل رجالى و مبانى
آنها؛
دو . نقد و تحليل منابع رجالى؛
سه . ارائه ضوابط كاربردى رجالى؛
چهار . ارائه شيوه هاى مختلف ارزشيابى
صدور حديث؛
پنج . تميز احاديث معتبر از غير معتبر و
بررسى صدور آنها.
از آثار تدوين شده و آماده انتشار در اين
گروه، مى توان از معجم مصطلحات الرجال و
الدراية، رجال ابن الغضائرى و مأخذ شناسى
رجال شيعه نام برد.
5 . گروه تاريخ و مصطلحات حديث
متون حديثى اى كه امروزه در اختيار ما
هستند، توسط نويسندگان و عالمان بزرگ،
تدوين و گردآورى شده اند. بى شك، آنان در
گزينش احاديث، تدوين، انتخاب زبان و
ابتكارات، تحت تأثير محيط علمى ـ
اجتماعى، شرايط زندگى و محيط پيرامون خود
بوده اند. به همين دليل، براى بهتر فهميدن
احاديث در شكل كلان آن، بايد توجه دقيقى
به تاريخ و مصطلحات حديثى صورت گيرد. در
راستاى اين مهم، گروه تاريخ و مصطلحات
حديث، هدف هاى ذيل را پى مى گيرد:
يك . شناخت مكتب هاى حديثى محدثان و
مؤلفان؛
دو . شناخت تأثير محيط ها، گرايش ها و
مذاهب در تدوين كتب حديثى؛
سه . شناخت چگونگى تأثيرگذارى و تأثير
پذيرى مكاتب حديثى از همديگر؛
چهار . آگاهى بر عوامل مؤثر در پيدايش
احاديث ساختگى و جريان هاى حديث ساز؛
پنج . شناخت اصطلاحات و روند تغيير و
تحوّل آنها.
شناخت روش تحقيق محدّثان بزرگ شيعه
(همچون فيض كاشانى و علامه مجلسى) از طرح
هاى در دست انجام اين گروه است.
6 . گروه فقه الحديث
از آن جا كه توجه به محتواى حديث و
استفاده از آن، تابع قواعد و ضوابط خاص
است و تا كنون كمتر به صورت مستقل، مورد
توجه پژوهشگران بوده است، گروه فقه
الحديث به تدوين قواعد استنباطى خواهد
پرداخت. اين گروه، در سه محور فعاليت مى
كند:
يك . استخراج و تنقيح قواعد كلّى و اختصاص
فهم حديث؛
دو . بحث هاى تطبيقى در زمينه متن حديث؛ از
قبيل ناسخ و منسوخ، علل الحديث، غريب
الحديث و ...؛
سه . شرح و تفسير احاديث.
|
