حجة الاسلام والمسلمين محمّد محمّدى نيك مشهور به رى شهرى در آبان 1325 هجرى شمسى در شهررى در خانواده اى متديّن ديده به جهان گشود.
                                                                                                                             reyshahri@hadith.net   
تحصيلات :
وى پس از پايان تحصيلات ابتدائى در سال 1339 هـ . شمسى وارد حوزه علميه شهررى (مدرسه برهان) شد و در سال 1340 براى ادامه تحصيل به قم رفت و تا پيروزى انقلاب اسلامى مدارج تحصيلى و تدريس را در حوزه علميه قم طى كرد. البته در اين فاصله به دلايل سياسى، مدت كوتاهى به مشهد مقدس و نجف اشرف مهاجرت كرد. اشتغالات علمى و حوزوى ايشان تاكنون نيز در كنار انجام مسئوليتهاى مختلف ادامه دارد.
اساتيد :
وى سطوح عاليه را نزد اساتيد بزرگى همچون حضرات آيات عظام حاج ميرزا على مشكينى، حاج شيخ محمد فاضل لنكرانى و حاج سيد محمدباقر طباطبائى تلمّذ نمود.
ايشان دروس خارج و فقه اصول را در سال 1347 و در شرايطى آغاز كرد كه حوزه علميه قم از فيض حضور استاد اعظم حضرت امام خمينى (ره) كه به نجف تبعيد شده بودند، بى بهره بود، بنابراين خارج اصول را از محضر حضرات آيات عظام مرحوم حاج شيخ محمدعلى اراكى و حاج شيخ حسين وحيد خراسانى استفاده كرد و خارج فقه را از بركات درس حضرات آيات عظام حاج ميرزا على مشكينى، حاج شيخ جواد تبريزى، مرحوم حاج سيد محمدرضا گلپايگانى و مرحوم حاج شيخ مرتضى حائرى، بهره برد.
حفظ قرآن :
او در ايام تحصيل موفق به حفظ بيست وپنج جزء قرآن كريم شد و در تاريخ 28/9/1364 هنگامى كه مسئوليت وزارت اطلاعات را بعهده داشت به فضل خداوند متعال حفظ كل قرآن كريم را تكميل نمود.
فعاليتهاى سياسى ـ مبارزاتى در دوران طاغوت
حجة الاسلام والمسلمين رى شهرى از ابتداى نهضت اسلامى بويژه تحت تأثير جريانات 15خرداد 1342 با اهداف و ديدگاههاى حضرت امام(ره) آشنا شد. وى در تاريخ 20/4/1344 توسط ساواك مشهد دستگير و به زندان محكوم شد.
حجة الاسلام والمسلمين محمدى رى شهرى در سال 1345 ضمن تمرّد از شركت در جلسه دادگاه تجديد نظر ساواك به نجف اشرف رفت.
وى در سال 1346 به ايران بازگشت و حدود 18ماه در حوزه علميه مشهد به تحصيل پرداخت. در همين مدت مجدداً تحت تعقيب ساواك قرار گرفت و در دادگاه تجديد نظر بار ديگر به زندان محكوم شد.
ممنوعيت منبر توسط ساواك
وى در سال 1356 به دليل سخنرانى عليه رژيم شاه در حسينيه اصفهانيهاى آبادان توسط ساواك ممنوع المنبر شد، در گزارش مورّخ 27/9/1356 ساواك چنين آمده است: «ياد شده بمناسبت ماه محرم سخنانى پيرامون رهبرى در اسلام» ايراد نمود، ياد شده در دنباله سخنرانى شب قبل خود افزود طبق روايات (صحيحه) قبل از ظهور امام زمان بايد در اين سرزمين حكومت اسلامى برقرار گردد كه براى امام زمان سرباز فداكار تربيت نمايد».
وى به دليل سخنرانى عليه رژيم در نهاوند، آبادان، مشهد، هرمزگان و زابل مورد تعقيب ساواك بود و تظاهرات مردم هرمزگان و زابل در رابطه با قيام سراسرى مردم ايران عليه رژيم پس از سخنرانيهاى ايشان صورت گرفت.
مسئوليتهاى پس از پيروزى انقلاب اسلامى
1 ـ حاكم شرع دادگاههاى انقلاب اسلامى:
وى پس از پيروزى انقلاب اسلامى در سمت حاكم شرع دادگاههاى انقلاب اسلامى دزفول، بهبهان، گچساران، بروجرد، رشت و گنبد كاووس خدمت كرد.
2 ـ رياست دادگاه انقلاب ارتش
با توجه به اهميت حفظ و اصلاح نيروهاى مسلح پس از پيروزى انقلاب اسلامى و به منظور مقابله با توطئه هاى گروهكهاى ضد انقلاب در اين ركن مهم، حجة الاسلام والمسلمين رى شهرى در اواسط سال 1358 به رياست دادگاه انقلاب ارتش منصوب شد. مهمترين مسايلى كه در طول تصدى ايشان مورد بررسى قرار گرفت عبارتند از:
الف : رسيدگى به اتهامات متهمين به توطئه در پايگاههاى هوايى تبريز «توطئه حزب منحله خلق مسلمان» اصفهان و بوشهر.
ب : محاكمه متهمين به شركت در كودتاى نافرجام نوژه 18/4/59.
ج : رسيدگى به ماجراى توطئه قطب زاده.
د : رسيدگى به اتهامات سران نظامى حزب توده.
3 ـ وزير اطلاعات
وى نخستين وزير اطلاعات در جمهورى اسلامى ايران است كه با كسب آراء اكثريت قاطع نمايندگان مجلس شوراى اسلامى در تاريخ 6/6/1363 به اين سمت منصوب گرديد. برجسته ترين اقداماتى كه در طول تصدى ايشان صورت گرفت عبارتند از:
الف: تأسيس وزارت اطلاعات.
ب : برخورد قاطع با عوامل ترور و بمب گذارى و گروهكهاى ضد انقلاب.
ج : دستگيرى جاسوسان فعال آمريكايى در بخشهاى مختلف.
د : دستگيرى باند منحرف مهدى هاشمى به فرمان امام راحل(ره).
4 ـ دادستان كل كشور
وى در تاريخ 30/5/1368 به دادستانى كل كشور منصوب شد و تا اوايل سال 1370 در اين سمت خدمت كرد.
5 ـ دادستان ويژه روحانيت
در تاريخ 13/10/1368 از سوى رهبر معظم انقلاب اسلامى حضرت آيت الله خامنه اى به عنوان دادستان ويژه روحانيت منصوب شد، و در تاريخ 25/12/13،: از اين سمت استعفا داد و با عنايت به اصرار ايشان مقام معظم رهبرى با استعفاى وى موافقت فرمودند .
«جناب عالى را كه به حمدالله برخوردار از صلاحيتهاى علمى و عملى و داراى منزلت شايسته اى در نظام جمهورى اسلامى مى باشيد به دادستانى اين دادگاه منصوب مى كنم».
6 ـ توليت حضرت عبدالعظيم الحسنى عليه السّلام
وى در تاريخ 20/1/1369 به فرمان رهبر معظم انقلاب اسلامى حضرت آيت الله خامنه اى به توليت آستان مقدّس عبدالعظيم حسنى عليه السّلام منصوب گرديد. انتصاب ايشان آغاز تحول اساسى در عمران و توسعه اين مجموعه مهم مذهبى بوده است، مطالعه اوليه و طراحى پروژه هاى مورد نظر با هدف ايجاد امكانات مذهبى، فرهنگى و رفاهى براى زائران، ارتقاء سطح فرهنگى منطقه و ارج نهادن به مقام شامخ اهل بيت پيامبر اسلام صلوات الله عليهم اجمعين از سال 1369 آغاز شد و از سال 1371 به صورت اجرايى درآمد. زيربناى تقريبى طرح يكصدوبيست هزار متر مربع است كه در زمينى به مساحب سى وهفت هزار متر مربع در حال احداث است.
اين طرح شامل :

كه در مجموع بخش اعظم عمليات طرح توسعه پايان يافته است.
7 ـ نمايندگى مردم تهران در مجلس خبرگان رهبرى
حجة الاسلام والمسلمين رى شهرى در انتخابات دومين دوره مجلس خبرگان رهبرى به عنوان داوطلب منفرد شركت كرد و از سوى مردم استان تهران برگزيده شد، همچنين در سومين دوره انتخابات مجلس خبرگان رهبرى داوطلب منفرد بود كه اين بار كانديداتورى ايشان از سوى جامعه محترم مدرسين حوزه علميه قم و جامعه روحانيت مبارز و ساير گروههاى سياسى مورد حمايت قرار گرفت و بار رأى قاطع مردم بار ديگر به نمايندگى اين مجلس انتخاب گزيد.
8 ـ نمايندگى ولى فقيه و سرپرست حجاج
آقاى رى شهرى در تاريخ 6/2/1370 به سمت نماينده مقام معظم رهبرى و سرپرست حجاج منصوب شد، در متن حكم رهبر معظم انقلاب اسلامى آمده است:
«...جناب عالى را كه از چهره هاى سرافراز جمهورى اسلامى و داراى مواقف افتخار آميز در طول ساليان گذشته و همواره كارگزارى امين و شجاع و كارآمد براى انقلاب و پيشواى عظيم راحل آن بوده ايد به سمت نماينده خود سرپرست حجاج محترم ايران منصوب مى كنم».
اقدامات انجام شده:
الف : تحول اساسى در حوزه فعاليتهاى نمايندگى ولى فقيه در حج و تعميم آن به امور زيارتى با هدف ارائه خدمات اساسى به زائران و گسترش فرهنگ بين المللى حج.
ب : ايجاد ساختار تشكيلاتى و كميته هاى كارشناسى در زمينه هاى مختلف مربوط به حج و زيارت و فعال نمودن حوزه نمايندگى ولى فقيه در طول سال.
ج : تأسيس مركز تحقيقات حج با هدف تهيه متون تحقيقى و آموزشى در تبيين ابعاد مختلف حج و زيارت. در اين زمينه علاوه بر فصلنامه ميقات كه تاكنون (فارسى شانزده شماره و عربى پنج شماره) منتشر شده، قريب هفتاد كتاب درزمينه هاى مربوط به حج، چهار كتاب درباره ساير اماكن زيارتى و چهل وپنج كتاب درباره معرفى شيعه و پاسخ به شبهات وهابيان انتشار يافته است.
د : ايجاد واحد هنرى براى توليد فرآورده هاى گوناگون سمعى و بصرى در زمينه موضوعات مربوط به حج و ساير معارف كه مورد استقبال علاقمندان و مورد بهره بردارى رسانه ها و به ويژه صدا و سيما قرار گرفته است.
و : نظارت بر امور اجرائى حج كه تاكنون منجر به صرفه جويى ميليونها دلار همراه با ارتقاء كيفيت خدمات به زائران گرديده است.
9 ـ رياست مؤسسه علمى - فرهنگى دارالحديث

حجةالاسلام والمسلمين رى شهرى بنيانگذار اوّلين و بزرگ‏ترين مجموعه فرهنگى در زمينه حديث و علوم مربوط به آن مى‏باشد. اين مؤسسه كه ريشه در تحقيقات و تأليفات شخصى ايشان دارد، در تاريخ 22/8/1374 مصادف با سالروز ولادت فرخنده حضرت فاطمه زهراعليها السلام با پيام مقام مظعم رهبرى و با حضور انديشمندان و بزرگان حوزه و دانشگاه رسماً افتتاح شد. در بخشى از پيام معظم له آمده است:
«...اكنون تأسيس مجمع دارالحديث به همّت جناب حجةالاسلام والمسلمين آقاى رى شهرى‏كه در كار حديث گذشته از شوق و علاقه، تبحر و سابقه و تجربه نيز دارند، اين مژده را مى‏دهد كه به حصول اين خواسته‏ها و نيازها در امر حديث به تدريج نزديك خواهيم شد. انشاءاللَّه تعالى...»
گستره فعاليتهاى اين مؤسسه بخشهاى زير را در بر مى‏گيرد:
يك : مركز تحقيقات :
كار پژوهش و تحقيق پيرامون احاديث و علوم مربوط به آن، وظيفه‏اى است كه بر عهده اين مركز است. تحقيقات در اين مركز، كه پرسابقه‏ترين بخش مؤسسه است، از سال 1374 در شهر قم به طور رسمى آغاز به كار نموده و در شش گروه پژوهشى سازماندهى شده است:
1. گروه موسوعه ‏نگارى. يكى از طرحهاى در دست انجام اين گروه دانشنامه بزرگ حديثى است كه با نام «موسوعة ميزان الحكمة» تاكنون جلد نخست و مجموعه‏هاى مستقلى از آن به چاپ رسيده است، همچنين دانشنامه اميرالمؤمنين‏عليه السلام در سيزده جلد از ديگر پژوهشهاى انجام شده در اين گروه است.
2. گروه احياء وتصحيح‏                    3. گروه ترجمه‏                    4. گروه رجال‏
5. گروه تاريخ و مصطلحات حديث‏        6. گروه فقه الحديث‏
در مركز تحقيقات دارالحديث به جز شش گروه پژوهشى، مركز اطلاع ‏رسانى با واحدهاى پاسخگويى به پرسشهاى حديثى، پايگاه اينترنتى حديث نت، كانون حديث، بانك اطلاعات و كتابخانه تخصصى علوم حديث با بيش از 28000 جلد كتاب فعاليت دارد. همچنين نشريه‏هاى فصلنامه «علوم حديث» و دو ماهنامه «حديث زندگى» در اين مركز انتشار مى‏يابد.
دو : دانشكده علوم حديث‏
ضرورت تربيت نيروى انسانى متخصص در امر حديث با هدف تربيت مربيان، محققان، مبلغان معارف اسلامى و كارشناسان متخصص در علوم حديث، انگيزه تأسيس دانشكده علوم حديث بوده است. اين دانشكده در سال 1374 به تصويب شوراى‏عالى برنامه‏ريزى رسيد و از سال 1378 با مجوز رسمى شوراى عالى انقلاب فرهنگى فعاليت خود را با جذب 80 دانشجوى خواهر و برادر آغاز كرد و هم اكنون 200 دانشجو در مقطع كارشناسى در اين دانشكده اشتغال به تحصيل دارند و 60 نفر فارغ التحصيل شده‏اند. دانشكده علوم حديث در سال 1382 براى نخستين بار از طريق آزمون كارشناسى ارشد اقدام به جذب دانشجو در مقطع كارشناسى ارشد نمود كه تعداد 17 دانشجو در دو گرايش «تفسير اثرى» و «كلام و عقايد» در اين دوره پذيرفته شد. همچنين نشريه‏هاى، «علوم الحديث» و «حديث انديشه» توسط دانشكده علوم حديث انتشار مى‏يابد.
اين دانشكده با زيربناى بيست‏هزار متر مربع در جوار حرم مطهر حضرت عبدالعظيم حسنى‏عليه السلام در شهر رى احداث گرديده و در آن فضاهاى آموزشى، ادارى، رفاهى مورد نياز دانشجويان از جمله تالارهاى همايش، مركز رايانه‏اى و آزمايشگاه آموزش زبان، كتابخانه تخصصى علوم حديث، رصدخانه، مجموعه ورزشى، خوابگاه و... ايجاد شده است.
سه. انتشارات دارالحديث:
اين بخش از مؤسسه به كار چاپ و نشر و توزيع محصولات مؤسسه و نيز ديگر آثار مرتبط با حديث و علوم حديث، اهتمام دارد. انتشارات دارالحديث تاكنون بيش از يكصد و ده عنوان كتاب منتشر كرده است كه برخى از آنها مشتمل بر چند مجلدند.

10 ـ دبير كلّى جمعيت دفاع از ارزشهاى انقلاب اسلامى
طى سالهاى اخير، شمارى از مقامات علمى و سياسى، ضمن مراجعات مكرّر به آقاى محمّدى رى شهرى، با تشريح شرايط كشور، حضور فعال ايشان را در صحنه سياسى براى كمك به حل معضلات فرهنگى، اجتماعى، سياسى و اقتصادى امرى لازم مى خواندند تا اينكه ايشان پس از بررسى و مشورتهاى لازم در پانزدهم خرداد 1374 به همراه جمعى از شخصيتهاى مذهبى و سياسى، جمعيت دفاع ارزشهاى انقلاب اسلامى را بنيان نهاد.
اين جمعيت پس از طى مراحل قانونى رسميت يافت و هيئت مؤسس آن به اتفاق آراء حجة اسلام والمسلمين محمدى رى شهرى را به سمت دبير كلى جمعيت انتخاب كردند. جمعيت دفاع از ارزشها در تاريخ 24/8/1377 ضمن بيانيه اى تعطيلى موقت فعاليتهاى سياسى خود را اعلام كرد .

11 - تأليفات

آثارمنتشرشده:
كتابهايى كه با همكارى مؤسسه فرهنگى دارالحديث توسط ايشان تأليف و منتشر شده است، عبارتند از:

آثارى كه تاكنون به قلم ايشان منتشر شده عبارتند از: