تعداد بازدید : 2799
 
چهل حدیث رفتار با مردم












رفتار خداپسندانه با مردم




۱





 



 



 



 





 




 



 



 



 



 




 



 



 



 



 




۱




 



 



 



پيامبر صلى‏ الله ‏عليه‏ و‏ آله :



إنَّ أَوْلَى النّاسِ بِاللّه‏ِ وَبِرَسولِهِ مَنْ بَدا بِالسَّلامِ؛(۱)



نزديك‏ترين مردم به خدا و رسول او كسى است كه آغازگر سلام باشد.



 





۱ بحارالأنوار، ج ۷۶، ص ۱۲، ح ۵۰ .






 



 



 




۲




 



 



 



امام على عليه ‏السلام :



أَبْلَغُ ماتَسْتَدِرُّ بِهِ الرَّحْمَةَ أَنْ تُضْمِرَ لِجَميعِ النّاسِ الرَّحْمَةَ؛(۱)



مؤثّرترين وسيله جلب رحمت خدا اين است كه خيرخواه همه مردم باشى.



 





۱ غررالحكم، ح ۳۳۵۳.







۳




 



پيامبر صلى‏ الله ‏عليه‏ و‏ آله :



إِذا اوقِفَ الْعِبادُ نادى مُنادٍ: لِيَقُمْ مَنْ أَجْرُهُ عَلَى اللّه‏ِ وَلْيَدْخُلِ الْجَنَّةَ قيلَ: مَنْ‏ذَا الَّذى أَجْرُهُ عَلَى اللّه‏ِ؟ قالَ: الْعافُونَ عَنِ النّاسِ؛(۱)



هنگامى كه بندگان در پيشگاه خدا مى‏ايستند، آواز دهنده‏اى ندا دهد: آن كس كه مزدش با خداست برخيزد و به بهشت رود. گفته مى‏شود: چه كسى مزدش با خداست؟ مى‏گويد: گذشت كنندگان از مردم.



 





۱ كنزالعمال، ح ۷۰۰۹.







۴




 



 



 



پيامبر صلى‏ الله ‏عليه‏ و‏ آله :



يَروى عَنْ رَبِّهِ تَبارَكَ وَتَعالى ـ حُقَّتْ مَحَبَّتى عَلَى الْمُتَزاوِرَيْنِ فىَّ وَحُقَّتْ مَحَبَّتى عَلَى الْمُتَباذِلينَ فىَّ وَهُمْ عَلى مَنابِرَ مِنْ نورٍ يَغْبِطُهُمُ النَّبيّونَ وَالصِّدّيقونَ بِمَكانِهِمْ؛(۱)



 





۱ صحيح ابن حبّان، ج ۲، ص ۳۳۸.







۵




 



 



پيامبر صلى‏ الله ‏عليه‏ و‏ آله :



خداوند متعال مى‏فرمايد: بر خود واجب كرده‏ام دوست داشتن كسانى را كه به خاطر من به ديدار يكديگر مى‏روند و كسانى كه در راه من به يكديگر بخشش مى‏نمايند، چنين كسانى (روز قيامت) بر منابرى از نورند به گونه‏اى كه پيامبران و صديقين به جايگاه آنان غبطه مى‏خورند.







۶




 



 



 



امام على عليه ‏السلام :



مَنْ أَصْلَحَ فيما بَيْنَهُ وَبَيْنَ اللّه‏ِ أَصْلَحَ اللّه‏ُ فيما بَيْنَهُ وَبَيْنَ النّاسِ؛(۱)



هر كس رابطه‏اش را با خدا اصلاح كند، خداوند رابطه او را با مردم اصلاح خواهد نمود.



 





۱ بحارالأنوار، ج ۷۱، ص ۳۶۶، ح ۱۲.







۷




 



 



 



پيامبر صلى‏ الله ‏عليه‏ و‏ آله :



أَمَرَنى رَبّى بِمُداراةِ النّاسِ كَما أَمَرَنى بِأَداءِ الْفَرائِضِ؛(۱)



پروردگارم، همان گونه كه مرا به انجام واجبات فرمان داده، به مدارا كردن با مردم نيز فرمان داده است.



 





۱ كافى، ج ۲، ص ۱۱۷، ح ۴.







۸




 



 



 



 



پيامبر صلى‏ الله ‏عليه‏ و‏ آله :



اَلسَّخىُّ قَريبٌ مِنَ اللّه‏ِ ، قَريبٌ مِنَ النّاسِ ، قَريبٌ مِنَ الجَنَّةِ؛(۱)



سخاوتمند به خدا، مردم و بهشت نزديك است.



 





۱ بحارالأنوار، ج ۷۳، ص ۳۰۸، ح ۳۷.







۹




 



 



امام صادق عليه ‏السلام :



صَدَقَةٌ يُحِبُّهَا اللّه‏ُ: إِصْلاحٌ بَيْنَ النّاسِ إِذا تَفاسَدوا، وَتَقارُبٌ بَيْنَهُمْ إِذا تَباعَدوا؛(۱)



صدقه‏اى كه خداوند آن را دوست دارد عبارت است از: اصلاح ميان مردم هرگاه رابطه‏شان تيره شد و نزديك كردن آنها به يكديگر هرگاه از هم دور شدند.



 





۱ كافى، ج ۲، ص ۲۰۹، ح ۱.







۱۰




 



 



پيامبر صلى‏ الله ‏عليه‏ و‏ آله :



إِنْ أَحْبَبْتُمْ أَنْ يُحِبَّكُمُ اللّه‏ُ وَرَسولُهُ فَأَدّوا إِذَا ائْتُمِنْتُمْ وَاصْدُقوا إِذا حَدَّثْتُمْ وَأَحْسِنوا جِوارَ مَنْ جاوَرَكُمْ؛(۱)



اگر مى‏خواهيد كه خدا و پيغمبر شما را دوست بدارند وقتى امانتى به شما سپردند به سلامت برگردانيد و چون سخن گوييد راست گوييد و با همسايگان خود به نيكى رفتار نماييد.



 





۱ نهج الفصاحه، ح ۵۵۴.







۱۱




 



 



امام سجاد عليه ‏السلام :



أمّا حَقُّ ذِى المَعروفِ عَلَيكَ فَأن تَشكُرَهُ وتَذكُرَ مَعروفَهُ، وَ تُكْسِبَهُ المَقالَةَ الحَسَنَةَ وَتُخلِصَ لَهُ الدُّعاءَ فيما بَينَكَ وَ بَينَ اللّه‏ِ عَزَّوَجَلَّ، فَإذا فَعَلتَ ذلِكَ كُنتَ قَد شَكَرتَهُ سِرّا وَ عَلانيَةً ، ثُمَّ إن قَدَرْتَ عَلى مُكافاتِهِ يَوما كافَيْتَهُ؛(۱)





 



۱ خصال، ص ۵۶۸.







 




۱۲




 



 



امام سجاد عليه ‏السلام :



حق كسى كه به تو نيكى كرده ، اين است كه از او تشكر كنى و نيكيش را به زبان‏ آورى و از وى به خوبى ياد كنى و ميان خود و خداى عزوجل برايش خالصانه دعا كنى ، هرگاه چنين كردى بى‏گمان پنهانى و آشكارا از او تشكر كرده‏اى . سپس اگر روزى توانستى نيكى او را جبران كنى ، جبران كن .







۱۳




 



امام صادق عليه ‏السلام :



إذا أرادَ أَحَدُكُمْ أَنْ يُسْتَجابَ لَهُ فَلْيُطَيِّبْ كَسْبَهُ وَلْيَخْرُجْ مِنْ مَظالِمِ النّاسِ ، وَ إِنَّ اللّه‏َ لا يَرْفَعُ إِلَيْهِ دُعاء عَبْدٍ وَ فى بَطْنِهِ حَرامٌ أَوْ عِنْدَهُ مَظْلَمَةٌ لأِحَدٍ مِنْ خَلْقِهِ؛(۱)



هر كس بخواهد دعايش مستجاب شود، بايد كسب خود را حلال كند و حق مردم را بپردازد. دعاى هيچ بنده‏اى كه مال حرام در شكمش باشد يا حق كسى بر گردنش باشد، به درگاه خدا بالا نمى‏رود.



 





۱ بحارالأنوار، ج ۹۳، ص ۳۲۱، ح ۳۱.







۱۴




 



 



 



امام على عليه ‏السلام :



وَإيّاكَ ... اَنْ تَعِدَهُم فَتُتبِعَ مَوعِدَكَ بِخُلفِكَ... فَاِنَّ الخُلفَ يوجبُ المَقتَ عِندَ اللّه‏ِ وَ النّاسِ؛(۱)



بپرهيز از خلف وعده كه آن موجب نفرت خدا و مردم از تو مى‏شود.



 





۱ نهج البلاغه، از نامه ۵۳.







۱۵




 



 



پيامبر صلى‏ الله ‏عليه‏ و‏ آله :



أمَّا الحَياءُ فَيَتَشَعَّبُ مِنهُ اللِّينُ ، والرّأفَةُ، والمُراقَبَةُ للّه‏ِِ فِى السِّرِّ والعَلانيَةِ ، والسَّلامَةُ، واجْتِنابُ الشَّرِّ، والبَشاشَةُ، والسَّماحَةُ ، والظَّفَرُ، وحُسْنُ الثَّناءِ عَلَى المَرءِ فِى النّاسِ، فَهذا ما أصابَ العاقِلَ بِالحَياءِ، فَطُوبى لِمَن قَبِلَ نَصيحَةَ اللّه‏ِ وخافَ فَضيحَتَهُ؛(۱)





۱ تحف العقول، ص ۱۷.







 




۱۶




 



 



پيامبر صلى‏ الله ‏عليه‏ و‏ آله :



اما شاخه‏هاى حيا عبارتند از: نرمش، مهربانى، در نظر داشتن خدا در آشكار و نهان، سلامت، دورى از بدى، خوشرويى، گذشت، بخشندگى ، پيروزى و خوشنامى در ميان مردم، اينها فوايدى است كه خردمند از حيا مى‏برد. خوشا به‏حال كسى كه نصيحت خدا را بپذيرد و از رسوايى خودش بترسد.







۱۷




 



 



پيامبر اكرم صلى‏ الله ‏عليه‏ و‏ آله :



أَنْصِفِ النّاسَ مِنْ نَفْسِكَ وَانْصَحِ الأُمَّةَ وَارْحَمْهُمْ فَإِذا كُنْتَ كَذلِكَ وَ غَضِبَ اللّه‏ُ عَلى أَهْلِ بَلْدَةٍ أَنْتَ فيها وَأَرادَ أَنْ يُنْزِلَ عَلَيْهِمُ الْعَذابَ نَظَرَ إِلَيْكَ فَرَحِمَهُمْ بِكَ، يَقولُ اللّه‏ُ تَعالى: (وَما كانَ رَبُّكَ لِيُهْلِكَ الْقُرى بِظُلْمٍ وَأَهْلُها مُصْلِحونَ)؛(۱)





 



۱ مكارم الاخلاق، ص ۴۵۷.






۱۸




 



پيامبر اكرم صلى‏ الله ‏عليه‏ و‏ آله :



با مردم منصفانه رفتار كن و نسبت به آنان خيرخواه و مهربان باش، زيرا اگر چنين بودى و خداوند بر مردم آباديى كه تو در آن به سر مى‏برى خشم گرفت و خواست بر آنان عذاب فرو فرستد، به تو نگاه مى‏كند و به خاطر تو به آن مردم رحم مى‏كند. خداى متعال مى‏فرمايد «و پروردگار تو (هرگز) بر آن نبوده است كه شهرهايى را كه مردمش درستكارند، به ستمى هلاك كند».







۱۹




 



 



 



 



پيامبر صلى‏ الله ‏عليه‏ و‏ آله :



مَنْ أرادَ اللّه‏ُ بِهِ خَيْرا رَزَقَهُ اللّه‏ُ خَليلاً صالحِا؛(۱)



هر كس كه خداوند براى او خير بخواهد، دوستى شايسته نصيب وى خواهد نمود.



 





۱ نهج الفصاحه، ح ۳۰۶۴.







۲۰




 



 



پيامبر صلى‏ الله ‏عليه‏ و‏ آله :



مُشاوَرَةُ الْعاقِلِ الناصِحِ رُشْدٌ وَيُمْنٌ وَتَوْفيقٌ مِنَ اللّه‏ِ فَإِذا أَشارَ عَلَيْكَ النّاصِحُ الْعاقِلُ فَإِيّاكَ وَالْخِلافَ فَإِنَّ فى ذلِكَ الْعَطَبَ؛(۱)



مشورت كردن با عاقِل خيرخواه مايه هدايت و ميمنت است و توفيقى است از جانب خداوند، پس هرگاه خيرخواه عاقل تو را راهنمايى كرد، مبادا مخالفت كنى كه موجب نابودى مى‏شود.



 





۱ محاسن، ج ۲، ص ۶۰۲، ح ۲۵.







۲۱




 



 



 



 



پيامبر صلى‏ الله ‏عليه‏ و‏ آله :



إنَّ أَعْظَمَ النّاسِ مَنْزِلَةً عِنْدَاللّه‏ِ يَوْمَ الْقيامَةِ أَمْشاهُمْ فى أَرْضِهِ بِالنَّصيحَةِ لِخَلْقِهِ؛(۱)



بلند مرتبه‏ترين مردم نزد خداوند در روز قيامت كسى است كه در روى زمين بيشتر در خيرخواهى و ارشاد مردم قدم بردارد.



 



 





۱ كافى، ج ۲، ص ۲۰۸، ح ۵.



موسسه علمی فرهنگی دارالحدیث شهر حدیث دانشگاه قرآن و حدیث پایگاه جامع کنگره های مؤسسه دارالحدیث پردیس تهران (دانشگاه قرآن و حدیث) مرکز آموزش الکترونیک (دانشگاه قرآن و حدیث) پایگاه اطلاع رسانی کتابخانه های ایران انتشارات دارالحدیث